ارزیابی ناپارامتریک بهره‌وری عوامل و کارایی در صنعت هوایی کشور

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 مربی، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

هدف محوری این پژوهش ارزیابی ناپارامتریک بهره­وری و کارایی در شرکت­های حمل­و نقل هوایی کشور می­باشد. بدین منظور از داده­های 12 شرکت فعال در بخش حمل­و نقل هوایی- مسافربری کشور طی سال­های 95- 1390 و روش تحلیل پوشش داده­ها(DEA) بهره­برداری شده است. یافته­های این مطالعه گویای آن است که میانگین کارایی تکنولوژیکی تولید، تغییرات کارایی مقیاس و تغییرات کارایی فنی خالص به ترتیب  طی دوره مطالعه 08/0، 06/0 و 02/0 درصد افزایش داشته­اند. درحالی­که میزان پیشرفت فنی با کاهش 4/5 درصدی خود منجر به کاهش 3/4 رشد بهره­وری شده و این انحراف نتایج ناشی از آن است که بخشی از کاهش بهره­وری از سه کانال­ دیگر جبران شده است. علاوه بر این میانگین کارایی مدیریتی در بخش حمل­و نقل هوایی برابر 986/0 بوده است که به میزان 4/1 درصد کمتر از سطح بهینه است. همچنین نتایج تحقیق گویای سیر نزولی شاخص بهره­وری در تعدادی از شرکت­های حمل­ونقل هوایی است که این امر ناشی از تغییرات تکنولوژیکی و تغییرات کارایی مدیریتی بوده البته کارایی مدیریتی نقش کمتری دارد.

کلیدواژه‌ها


- عطرکار روشن، ص. موسوی، م. ح. و رسولی، ف.، (1394)، "تجزیه و تحلیل رشد و بهره­وری، و ارزیابی عملکرد صنعت و زیربخش­های آن (استان کردستان)"، فصلنامه سیاست­های راهبردی و کلان، سال سوم، شماره نهم، بهار، ص. 121-97.

-"گزارش عملکرد سالانه حمل و نقل هوایی"، (1395)، سازمان هواپیمایی کشوری، دفتر فناوری اطلاعات و
بررسی­های آماری.

-زراء، م. خدادادکاشی، ف. و یوسفی حاجی­­آباد، ر.، (1391)، "ارزیابی کارایی فنی صنایع کارخانه­ای ایران"، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 9، شماره 2، ص. 48-31.

-زراءنژاد، م. و یوسفی حاجی­آباد، ر.، (1389)، "ارزبابی
بهره­روی عوامل تولید بانک مسکن با استفاده از شاخص مالم کوئیست، فصلنامه پول و اقتصاد، شماره 2، ص.144-117.

- سپهردوست، ح. معصومی، پ.، (1395)، "بررسی کارایی شبکه حمل و نقل ریلی­–مسافری کشور با استفاده از رهیافت DEA."، پژوهشنامه حمل و نقل، سال سیزدهم، شماره دوم، تابستان 95.

- شاه­طهماسبی، الف. شمس­الهی، س. و حیدری، ت.، (1390)، "بررسی کارایی نسبی حمل و نقل مسافربری و باری استان­های کشور در طول برنامه سوم و سال­های ابتدایی برنامه چهارم"، مهندسی حمل و نقل، سال دوم، شماره دوم، زمستان، ص. 141-127.

 

 

-Badunenko, O., Fritsch, M. and Stephan, A. (2006), “What Determines the Technical Efficiency of a Firm? The Importance of Industry, Location, and Size”, Jenaer Schriften zur Wirtschaftswissenschaft, Friedrich-Schiller-Universität Jena, Carl-Zeiß-Str. 3, 07743 Jena, www.wiwi.uni-jena.de.

-Battese, G.E. and Coelli, T.J., (1995), “A model for technical inefficiency effect in a stochastic frontier production function for panel data”, Empirical Economics, Vol. 20, pp. 325-332.

-Charens, A., Cooper, W., and Rhodes, E., (1978), “Measuring the efficiency of decision making units” European Journal of Operational Research, Vol. 2, Issue. 6,
pp. 429-444.

-Chio, J., Roberts D. C. and Lee, E. S., (2015), “productivity growth in the transportation industries in the United States: an application of the DEA Malemquist productivity index”, American journal of Operation research, 5: pp.1-20. http://dx.doi.org/10.4236/ajor.2015.51001.

 

-Choi, N. and jang, K., (2017), “Measuring Efficiency and Effectiveness of Highway Management in Sustainability” journal Sustainability, Vol. 9, No. 1347, pp. 1-15, doi: 10.3390/su9081347.

 

-Cintakulchai, S., (2015), “labor productivity of transportation sector in Thailand: Analysis using input- output Approach”, Thammasat University Discussion paper (35), pp.1-13.

 

-Coelli, T. J., (1995), “Recent developments in frontier modeling and efficiency measurement, Australian Journal of agricultural economics, 39(3), pp.219-245.

-Debreu, G., (1951), “The coefficient of resource utilization”, Economoetrica,
Vol. 19, pp. 273-292.

 

-Fare, R., Grosskopf, S., Norris, M. and Zhang, Z., (1994), “Productivity growth, technical progress, and efficiency change in industrialized countries”, American Economic association, Vol. 84, No. 1,
pp. 66-83.

 

-Fare, R., S. Grosskopf and P. Roos (1998), “Malmquist Productivity Indexes: A Survey of Theory and Practice”, In R. Färe, S. Grosskopf and R.R. Russell (Eds.), Index Numbers: Essays in Honour of Sten Malmquist, Kluwer Academic Publishers, Boston.

 

-Farrell, M.J. (1957). "The measurement of productive efficiency", Journal of the­ Royal Statistical Society, Series a 120,
Part 3, pp. 253– 281.

 

-Kim, S. and Han, G., (2001), “A decomposition of total factor productivity growth in korean manufacturing industries: a stochastic frontier approach”, Journal of Productivity analysis, Vol. 16, pp. 269-281.

 

-Perelman, S. and Serebrisky. T., (2012), “Measuring the technical efficiency of airports in Latin America”, Utilities Policy, Vol. 22, pp. 1-7.

 

-Tovar, V. and Rendeiro, R., (2010), “Technical efficiency and productivity changes in Spanish airports: A parametric distance functions approach”, Transportation Research Part E, Vol. 46, pp. 249–260.

 

-Yu, CH., (2016), “Airline productivity
and efficiency: Concept, measurement, and applications”, Modeling Airline Efficiency, Advances in Airline Economics, Vol. 5,
pp. 11-53.