مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی جاده 1735-062X 34 126 2026 03 21 The Role and Position of Logistics Hubs in Improving the Supply Chain and the Necessity of Their Development in Iran نقش و جایگاه مراکز لجستیکی در بهبود زنجیره تامین و ضرورت توسعه آن در ایران 83 100 224379 10.22034/road.2025.515145.2384 FA محراب قدس دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران 0009-0005-3856-1334 عبدالرضا شیخ الاسلامی دانشیار، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران پوریا رهبر دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران 0009-0005-7853-8710 ملیکا اشراقی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران 0009-0009-3262-9181 Journal Article 2025 04 05 With the intensification of global trade and the increasing complexity of supply chains, logistics centers have emerged as critical nodes in enhancing the efficiency, integration, and sustainability of freight transportation systems. By consolidating logistics operations—such as storage, transshipment, customs clearance, and value-added services—within a defined geographic area and leveraging multimodal transport networks, these centers facilitate cost reduction, improve operational productivity, and contribute to environmental sustainability through reduced emissions and optimized vehicle movements. Recognized in transport and logistics literature as strategic infrastructure, logistics centers play a pivotal role in strengthening trade connectivity and supporting national and regional economic development. Despite their importance, there is no universally standardized definition in scholarly discourse; various terms such as freight villages, logistics hubs, and distribution centers are used interchangeably, reflecting differences in function and regional context. This study seeks to clarify conceptual definitions, categorize types of logistics centers, and evaluate Iran’s current logistics landscape in comparison with global best practices. The findings reveal that, despite possessing considerable geostrategic and infrastructural potential, Iran continues to face structural and institutional challenges that hinder the full realization of an integrated logistics network. Addressing these challenges requires strategic policymaking, investment in modern logistics infrastructure, and adoption of smart technologies aligned with international standards. جهانی شدن تجارت و پیچیدگی زنجیره‌های تامین، اهمیت مراکز لجستیک را دوچندان کرده است. این مراکز با تمرکز فعالیت‌های لجستیکی در یک نقطه و استفاده از حمل‌و‌نقل ترکیبی، به کاهش هزینه‌ها، بهبود بهره‌وری و کاهش آلودگی محیط زیست کمک می‌کنند. مراکز لجستیک نقش بسیار مهمی در جهانی شدن تجارت و بهبود عملکرد زنجیره‌های تامین ایفا می‌کنند. با وجود چالش‌ها، این مراکز با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و اتخاذ رویکردهای نوآورانه، می‌توانند به عنوان محرک اصلی رشد و توسعه اقتصادی کشورها عمل کنند. با این حال، در ادبیات تخصصی، تعریف واحدی برای این مراکز وجود ندارد و اصطلاحات مختلفی برای توصیف آن‌ها به کار می‌رود. این پژوهش با هدف معرفی تعاریف و دسته بندی‌های مختلف مراکز لجستیک و همچنین بررسی وضعیت مراکز لجستیکی در ایران و مقایسه آن با کشورهای پیشرو، به مطالعه ادبیات موجود و آمارهای مرتبط پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که ایران با وجود پتانسیل‌های فراوان، در حوزه لجستیک با چالش‌های جدی مواجه است. https://road.bhrc.ac.ir/article_224379_3ab907205bccc0828d14f18502523126.pdf