جاده

جاده

تحلیل سیاست جنائی ایران در سوانح ترافیکی خودروهای شوتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم پایه و مهندسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
2 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
3 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران
چکیده
همواره پدیده قاچاق به علل مختلف از جمله وجود خلاءهای قانونی، وضعیت اقتصادی، موقعیت جغرافیایی و عوامل دیگر در کشور وجود داشته و بخشی از حمل و نقل انواع قاچاق توسط وسایل نقلیه و از طریق جاده­های کشور صورت می­پذیرد. رانندگان این از گروه وسایل نقلیه بدون توجه به قوانین و مقررات اقدام به رانندگی تهاجمی نموده و این رفتار پرخطر سالیانه مرگ و میر تعداد زیادی از افراد جامعه خصوصاً افراد بی گناه که در معرض حرکت خودروهای حامل قاچاق قرار می­گیرند، می­شود. بنابراین، تحقیق حاضر با هدف تحلیل سیاست جنائی ایران در سوانح ترافیکی خودروهای شوتی انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از منظر اجرا و شیوه گردآوری مطالب توصیفی و از نوع کیفی است. جامعه آماری مصاحبه با خبرگان که شامل مدیران کل ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، هیئت رئیسه پلیس راهور و پلیس امنیت اقتصادی فراجا به روش نمونه­گیری غیرتصادفی گلوله‌برفی بود. برای انجام این پژوهش با هدف شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید؛ از روش مدل‌سازی SWOT استفاده شد. به‌منظور پاسخگویی به سؤالات برای متغیرها از طیف پنج‌گزینه‌ای لیکرت از خیلی زیاد تا خیلی کم استفاده شده و برای تعیین اعتبار محتوا پس از تنظیم و طراحی گویه‌های لازم برای اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش، اعتبار آن از طریق روایى محتوایى با استفاده از نظر خبرگان ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و هیئت رئیسه پلیس راهور مورد ارزیابی و تأیید قرارگرفت. بر اساس یافته­های تحقیق بالاترین نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای تحلیل سیاست جنائی ایران در سوانح ترافیکی خودروهای شوتی به ترتیب وجود قوانین جامع و بازدارنده، ضعف در اجرای قوانین، استفاده از فناوری­های نوین و توسعه شبکه­های قاچاق سازمان یافته می­باشد. در سال­های اخیر تلاش‌هایی برای بهبود سیاست جنائی ایران در سوانح ترافیکی خودروهای شوتی انجام شده، لذا برای دستیابی به نتایج مطلوب‌تر و کاهش سوانح ناشی از این خودروها، باید رویکردی جامع شامل پیشگیری، فرهنگ‌سازی، نظارت، اعمال قانون دقیق و بهبود زیرساخت‌ها اتخاذ شود. این تحقیق می‌تواند به عنوان پایه‌ای برای تحقیقات بیشتر و ارائه راهکارهای علمی و عملی در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

-احسانپور، اسماعیل و حق شناس، مجید (1403). آسیب‌شناسی سیاست جنائی اجرایی پلیس راهور در پیشگیری از تصادفات عابرین پیاده. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت ترافیک.
-ازکیا، مصطفی و راهنما یوسف (1387). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر قاچاق سوخت، مطالعه موردی باغ شایگان مهاباد. پژوهشنامه ی علوم اجتماعی، سال دوم، شماره­ی دوم.
-امیری، سجاد، شایگان، فریبا و پیرا، ولی الله (1403). بررسی تأثیر سیاست جنایی تقنینی ایران با رویکرد پیشگیری وضعی در کاهش تصادفات. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت ترافیک، 19(1)، 1-40.
-تباشیر، اسفندیار، پارسای، رضا، مومنی، حسن و باقری، عبدالرضا (1402). شناسایی عوامل مؤثر بر تصادفات خودروهای حامل کالای قاچاق، فصلنامه علمی راهور، 1402(46) ،47-7.   
 doi:10.22034/talar.2024.1275023.1286
-سایبانی، علیرضا، جرجندی مقدم، رضا و عدالتی، ساره (1403). نگرشی برجرم انگاری تغییر وضعیت و ضبط خودروی فاقد کالای قاچاق از منظر حقوق شهروندی. پژوهش­های حقوقی.
-خضرزاده، اسعد؛ سلیمانی، منصور و رضویان، محمدتقی. (1389). بررسی قاچاق کالا از مرزهای دریایی جنوب ایران، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی.
-لکی، عزیزاله (1398). آسیب شناسی مبارزه با قاچاق در کشور (مطالعه موردی: استان هرمزگان). فصلنامه علمی دانش انتظامی هرمزگان، 7(23)، 54-37.
-دهخدا، علی اکبر (1373). لغت نامه دهخدا، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه، جلد دهم، بهار.
-رسولی، غلامرضا، زمانی، عزت‌الله و کی قبادی، یدالله (1400). نقش خودروهای شوتی در قاچاق لوازم خانگی و راهکارهای رفع آن. فصلنامه علمی دانش انتظامی گلستان،  (46).
-سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای ایران (۱۴۰۱). گزارش سالانه تصادفات جاده‌ای ایران. تهران، انتشارات سازمان راهداری.
-مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۰). بررسی تأثیر قاچاق کالا بر اقتصاد و امنیت ملی ایران. تهران، انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس.
-وزارت کشور (۱۳۹۹). گزارش عملکرد نیروی انتظامی در مقابله با قاچاق کالا. تهران، انتشارات وزارت کشور.
-پژوهشکده حمل و نقل (۱۴۰۰). تحلیل ایمنی جاده‌ها و نقش قاچاق کالا در تصادفات جاده‌ای. تهران، انتشارات پژوهشکده حمل و نقل.
-ملکی، عزیزاله، نسل، محمد و دالوند، سیروس (1398). راهکارهای پیشگیری از قاچاق لوازم خانگی (مطالعه موردی استان هرمزگان در سال 1395). فصلنامه علمی دانش انتظامی هرمزگان، 8(25)، 107-73.
-معصومی، مصطفی، بارانی، محمد، مقیمی، مهدی و عبادی نژاد، سیدعلی (1403). پیشگیری از تخلفات رانندگی مبتنی بر سیاست جنایی مشارکتی. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت ترافیک، 19(3)، 170-141.
-Božić, V. B. (2023). Criminal offenses against road traffic safety: A critical review through the analysis of court practice. Baština, (60) 193-205.
-Ikhlas, M. (2022). Criminal law policy in the settlement of traffic accidents of death victims in Muaro Jambi Regency. International Journal of Social Science, 2(2), 1497-1506.
-Kazemi, S. S., Rezai, M., Khanifar, M., & Razi, A. (2021). Analyzing the Position of the Police and Economic Prosperity in the Situational Prevention of Traffic Crimes. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(7).
-Victoria, O. A., & Ariyana, A. R. (2020). Policy Analysis Study of the Traffic Accident Of Criminal System Which Make Loss Of Life. International Journal of Law Reconstruction, 4(2), 136-144.
-Pamungkas, Y. H., Bakri, M., Djatmika, P., & Safa’at, R. (2020). Criminal policy in the management of road traffic accidents. Italian Review of Legal History, (6),
377-387.
-Castillo-Manzano, J. I., Castro-Nuño, M., & Fageda, X. (2015). Are traffic violators criminals? Searching for answers in the experiences of European countries. Transport Policy, 38, 86-94.