جاده

جاده

اهمیت جاده‌ها و زیرساخت‌های جاده‌ای در مدیریت بحران آتش‌سوزی‌ پس از زلزله، (نمونه موردی استان تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه جغرافیا برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم و فنون دریایی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد یادگار امام خمینی (ره)، شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد، گروه محیط‌زیست، واحد تهران‌شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
چکیده
یکی از بحران‌های پیش‌بینی‌شده برای کلان‌شهر تهران، به‌عنوان پایتختی پرجمعیت با ساخت‌وساز متراکم، بافت‌های فرسوده و پتانسیل بالای زمین‌لرزه، وقوع آتش‌سوزی پس از زلزله است. در مدیریت بحران آتش‌سوزی پس از زلزله، جاده‌ها و زیرساخت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای به‌عنوان مسیرهای اصلی تخلیه، امدادرسانی و تردد نیروهای نجات، نقش حیاتی ایفا می‌کنند؛ ازاین‌رو مدیریت شبکه حمل‌ونقل جاده‌ای می‌تواند در کاهش خسارات جانی و مالی مؤثر باشد. این پژوهش باتمرکزبر پل­های موجود در محورهای: تهران پردیس، تهران- فیروزکوه، تهران ساوه، تهران-قم، تهران-گرمسار، تهران-شهریار و فیروزکوه-سمنان واقع در استان تهران (بر اساس داده­های سازمان راهداری­)، و بااستفاده ازبرداشت میدانی،جانمایی پل­ها در سامانه اطلاعات جغرافیایی و تکمیل چک لیست بازرسی،وضعیت وجودمسیرجایگزین و امکان احداث مسیرجایگزین (نقطه­ای یا محوری) رابرای پل های منتخب براساس معیارهای تعریف شده ارزیابی می کند. 122 یافته پژوهشی از بررسی و تکمیل چک لیست­های مرتبط وضعیت هر یک از پل‌ها را  از نظر برخورداری از مسیر جایگزین مشخص می‌سازد و نشان می‌دهد درکدامیک از محورها پلها فاقد مسیرجایگزین مناسب هستند. نتایج حاکی از آن است که74 پل از پل­های بررسی شده درسناریوی بحران،آسیب پذیری بالاتری درعملیات امداد و اطفای حریق خواهندداشت و نیازمند برنامهریزی دقیق برای مقاوم سازی وپیش بینی محورهای جایگزین هستند تادر زمان وقوع بحران، از تأخیر در واکنش اضطراری و افزایش خسارات جانی و مالی ناشی از گسترش حریق جلوگیری شود.
کلیدواژه‌ها

-داعی‌نژاد، فرامرز (۱۳۹۲). به‌کارگیری فضاهای باز حاشیه بزرگراه‌ها در بهبود عملیات مدیریت بحران. کنفراس ملی مدیریت بحران وHSE.
-کلالی، ارسلان، بختیاری، سعید، جمالی آشتیانی، مسعود و مجید زمانی سهیل (2021). ارزیابی آزمایشگاهی عملکرد پوشش‌های پاششی محافظت کننده در مقابل حریق اجرا شده بر روی سازه‌های فولادی در هنگام آتش‌سوزی بعد از زلزله. مجله­ی مهندسی عمران شریف، 37(1.1)، 153-163.
-درودی، ناطقی الهی حسنی (2022). بررسی رفتار قاب خمشی فولادی با اتصال­های صلب کوتاه مرتبه به هنگام زلزله در دو حالت آسیب دیده در آتش پیش از زلزله و آتش سوزی پس از زلزله. مجله­ی مهندسی عمران شریف، 38(3.2)، 10-3.
-گرامی، محسن، میرزائی پوریا (2019). ارزیابی عملکرد سازه­های قاب خمشی فولادی متوسط و ویژه تحت آتش پس از زلزله، نشریه علوم و مهندسی زلزله، 105-87.
-Alavi, M.S. and Shapouri, S. (2022). Assessing the Risk of Post-earthquake Fire and Presenting Risk Reduction Strategies in Qazvin and Markazi Provinces.
-Bektash N, Gezechi S. (­2017). Assess and manage fire risk after an earthquake. 5th International Congress on Civil Engineering Architecture and Urban Development, Tehran, Iran.
-Chen S, Lee GC, Shinozuka­, M. (2004). Hazard mitigation for earthquake and subsequent fire. ANCER Annual Meeting: Networking of Young Earthquake Engineering Researchers and Professionals, New York, USA.
-Cutter, S.L., Burton, C.G. and Emrich, C.T, (2010). Disaster resilience indicators for benchmarking baseline conditions. Journal of Homeland Security and Emergency Management, 7(1).
-Mizuno H. (1978). On outbreak of fires in earthquakes. Kyoto, Japan, Department of Architecture, Kyoto University.
-Sarreshtehdari, A. (2021). The impact of fire following earthquake on urban environment considering the seismic performance of infrastructure networks (octoral dissertation, State University of New York at Buffalo.
-Scawthorn, C., (2010). Analysis of fire following earthquake potential for san francisco, california. SPA Risk LLC, for the Applied Technology Council on behalf of the Department of Building Inspection, City and County of San Francisco, 54-55.
-Scawthorn, C., Eidinger, J.M. and Schiff, A. eds. (2005). Fire following earthquake,Vol. 26. American Society of Civil Engineers )ASCE)­ Publications.
-Yildiz SS, Karaman H. (2012). Developing a physics-based model for post-earthquake ignition. 9th International ISCRAM Conference, Vancouver, Canada.