جاده

جاده

واکاوی راهکارهای دستیابی به حمل و نقل پایدار شهری برمبنای مقایسه خودروی شخصی و اتوبوس (مطالعه موردی‌: شهر اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا‌، دانشگاه پیام نور، تهران‌، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، تهران‌‌، ایران
چکیده
حمل و نقل پاید مجموعه‌ای از سیاست‌ها و دستورالعمل‌های یکپارچه، پویا، پوسته و دربردارنده ار اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی است که توزیع عادلانه واستفاده موثر از منابع جهت رفع نیازهای حمل و نقل جامعه و نسل‌های آتی را به همراه دارد. هدف از پژوهش حاضر که با رویکرد توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است، بررسی راه‌های دستیابی به اصول حمل و نقل پایدار شهری در کلانشهر اصفهان بر مبنای مقایسه هزینه‌های خودروی شخصی و اتوبوس می‌باشد. در این راستا به شناسایی عوامل مؤثر در توسعه نظام حمل و نقل عمومی در شهر اصفهان پرداخته شد. ابزار گرد آوری اطلاعات پرسشنامه‌ای بود که از ادبیات نظری پژوهش و با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی و در قالب 36 گویه و 3 بعد تنظیم تدوین گردید. پرسشنامه دوم متغیرها را در طیف پنج درجه‌ای لیکرت مورد سنجش قرار داد که از روش نمونه‌گیری در دسترس، در اختیار شهروندان اصفهانی قرار گرفت. سپس تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو سطح آمار توصیفی (جدول فراوانی، شاخص‌های آماری و نمودار) و آمار استنباطی (t تک متغیره) صورت گرفت. در نهایت سه شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بعنوان عوامل اصلی و 46 عامل بصورت زیر مجموعه عوامل فوق در پایداری نظام حمل و نقل اصفهان مؤثر شناخته شد و فرض ناپایداری سیستم حمل و نقل شهر اصفهان، تأیید گردید. در پایان، توسعه و ساماندهی خطوط اتوبوسرانی و فرهنگ سازی استفاده از اتوبوس به جای خودروی شخصی به عنوان مهمترین راهکارهای دستیابی به حمل و نقل پایدار شهر اصفهان ارائه گردید.
کلیدواژه‌ها

-آمارنامه اصفهان (1395). درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان.
-اطلس کلانشهر اصفهان (1395). معاونت برنامه ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات، شهرداری اصفهان.
-انصاری­نیا، س. (1385). انسان دوپا انسان چهارچرخ: هزینه و فایده خودرو در ایرانشهر، نشریه علمی و پژوهشی معماری و شهرسازی­، دوره 15، شماره 43­، 48-30.
-بخشی،ا (1400). ارزیابی رضایتمندی شهروندان از وضعیت حمل ونقل عمومی شهری (مطالعه موردی شهراراک)، فصلنامه علمی پژوهشی حمل و نقل، سال 18، دوره چهارم.
-تقوایی، م، سجادی، م (1394). ارزیابی و تحلیل شاخص­های حمل و نقل پایدار شهری (نمونه موردی: شهر اصفهان)، نشریه معماری و شهرسازی پایدار، دوره 4، شماره 1، بهار و تابستان 1395،18-1.
-رمضان زاده، ح. مولائی، ع، مولائی، ع (۱۳۹۳). حمل و نقل شهری، اثرات و راهکارهای زیست محیطی آن، اولین کنفرانس ملی شهرسازی، مدیریت شهری و توسعه پایدار، تهران، موسسه ایرانیان، انجمن معماری ایران.
-شرکت ملی پخش فراورده­های نفتی (1395). آمارنامه 95، پورتال اطلاع رسانی شرکت ملی پخش فراورده­های نفتی ایران.
-شوشتری، ر. (۱۳۹۵). بررسی عوامل موثر در کارایی خطوط پر سرعت اتوبوسرانی بر توسعه پایدار کلان شهر تهران با بهره­گیری از رویکرد تحلیل عوامل استراتژیک­SWOT، شانزدهمین کنفرانس بین­المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک، معاونت و سازمان حمل و نقل ترافیک. تهران.  115-110.
-منکاوی، ا. (1397). تحلیل راهکارهای دستیابی به حمل و نقل پایدار شهری برمبنای مقایسه خودروی شخصی و اتوبوس (شهر اصفهان). پایان نامه کارشناسی ارشد استاد راهنما محسن سقائی، گروه جغرافیا­، دانشگاه پیام نور­، مرکز وزوان.
-Awasthi,  A, Chauhan, Satyaveer S, Omrani, H. (2011). Application of fuzzy TOPSIS in evaluating sustainable transportation systems. Expert Systems with Applications, 38(10), 12270-12280.
-Deakin, E (2003). Sustainable Development and Sustainable Transportation: Strategies for Economic Prosperity, Environmental Quality, and Equity, University of California at Berkeley, Institute of Urban and Regional Development. 4139-4159
-Denga, t., Nelson, Jd., (2012). The perception of bus rapid transit: a passenger survey from Beijing southern axis art line 1, transportation planning and technology. 35(2), 201-219.
-Jonsson, R. Daniel (2008). Analyzing sustainability in a land-use and transport system. Journal of Transport Geography, 16(1), 28-41.
-Litman, T. (2016). Well Measured Developing Indicators for Sustainable and Livable Transport Planning, Victoria Transport Policy Institute. 19(1), 55-7.
-Poku, B. Michael, M. Greg, (2018). Bus rapid transit systems as a governance reform project. Journal of transport geography, Vol. 70, 193-202.
-Rassafi, A, Vaziri, M. (2003). African Sustainable Transport by Numbers, Journal of Sustainable Development in Africa.
-Richardson, Barbara C. (2005). Sustainable transport: analysis frameworks. Journal of Transport Geography, 13(1), 29-39.
-Rienstra, Sytze A., Vleugel, Jaap M., Nijkamp, Peter (1996). Options for Sustainable Passenger Transport: as Assessment of Policy Choices. Transportation Planning & Technology, Vol. 19. 221-233.
-Transport Canada (1997). Sustainable Development Strategy. http://www.tc.gc.ca/eng/menu.htm
-Terayama, K; Odani, M. (2018). Expected role of public transportation services in securing residents’ accessibility to the city center in suburban housing development areas. Transportation Research Procedia, Vol. 25, 4258-4269.
-Zuidgeest, M.H.P. (2005). Sustainable urban transport development: A dynamic optimization approach. University of Twente, Den Helder.
-World Bank (1996).
-Young Song, J. Jin Ki Eom, Kwang Sub L. Jae Hong Min, Keun Y. (2015). Public Transportation Service Evaluations Utilizing Seoul Transportation Card Data. Procedia Computer Science, Vol.52, ­178-185.