جاده

جاده

مقایسه تطبیقی عملکرد فرودگاه‌های ساری و رشت در پروازهای داخلی استان‌های مازندران و گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
در ایران همانند بسیاری از کشورهای جهان­، صنعت حمل و نقل بویژه حمل و نقل هوایی از عوامل بسیار موثر در رشد و توسعه اقتصادی­، صنعتی­،گردشگری و سرعت تحرکات در توسعه منطقه­ای است. در حال حاضر با توجه به اهمیت فرودگاه­ها به عنوان زیربنایی­ترین بخش صنعت حمل و نقل هوایی در جابه جایی مسافران و تاثیر حمل و نقل هوایی بر توسعه فعالیت­های اقتصادی و صنعتی و گردشگری ضرورت دارد. به بررسی نقش فرودگاه­ها در تسریع فعالیت­های فوق پرداخته شود. بدین منظور در این مقاله
فرودگاه­های ساری و رشت مورد مقایسه تطبیقی قرار گرفته و با استفاده از
اطلاعات مربوط به تعداد مسافران هوایی داخلی ورودی و خروجی ماهیانه فرودگاه­های فوق طی سال­های 94-89­، رتبه­بندی فعالیت­های اقتصادی­، صنعتی استان­های که به این فرودگاه­ها پرواز داشته­اند و تعداد گردشگر وارد شده به مهمانخانه­های استان­های فوق طی سال­های 94-89 و با کاربرد مدل­های جاذبه­، رگرسیون و نرم افزار SPSS  به تحلیل نقش عامل فاصله در تقاضای سفرهای هوایی به شهرهای  ساری و رشت (مدل جاذبه) تاثیر فعالیت­های اقتصادی­، صنعتی و گردشگری بر تقاضای سفرهای هوایی به شهرهای فوق (مدل رگرسیون) پرداخته شده است. نتیجه تحلیل فوق مشخص می­کند عامل فاصله بین سایر شهر ها تا ساری 8/34% و رشت 9/41% در تولید سفرهای هوایی تاثیر دارد و از بین عوامل اقتصادی­، صنعتی و گردشگری عامل اقتصادی بیشترین تاثیر را در تقاضای سفرهای هوایی به ساری و عامل گردشگری بیشترین تاثیر را بر تقاضای سفرهای هوایی به رشت داشته است.
کلیدواژه‌ها

- ابراهیم­زاده­، عیسی، سقایی، محسن، ایزدیفر، الهام (1389). مدل تحلیلی برنامه­ریزی تولید سفر و حمل ونقل هوایی در کشور. مجله مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، شماره دهم، پاییز، 94-81.
-اطلس راه­های ایران (1384). موسسه جغرافیایی وکارتوگرافی گیتاشناسی، تهران.
-ایزدی، عظیم (1389). بررسی عملکرد فرودگاه شیراز در پروازهای داخلی، پایان­نامه کارشناسی­، گروه مدیریت جهانگردی­، دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی. تهران.
- حقی، محمد علی (1383). حمل و نقل در ایران. مسائل و مشکلات از دیدگاه اقتصادی، مجله صنعت حمل و نقل­، شماره27، 102.
  -دادفر، هیلدا، شهام، افشین (1388). جغرافیای ایرانگردی، نشر طراوت، تهران.
  -رفیعی، مینو، اسفندیارخراط زبردست­، پروین معزالدین (1371). سنجش توسعه صنعتی مناطق کشور، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران.
  -سالنامه حمل و نقل هوایی کشور (1389). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
 - سالنامه حمل و نقل هوایی کشور(1390). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
  - سالنامه حمل و نقل هوایی کشور (1391). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
- سالنامه حمل و نقل هوایی کشور (1392). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
- سالنامه حمل و نقل هوایی کشور (1393). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
- سالنامه حمل و نقل هوایی کشور (1394). تهران، انتشارات سازمان هواپیمایی کشوری.
-سقایی، محسن (1388). تحلیلی بر تاثیر فرودگاه مهرآباد بر توسعه فعالیت­های اقتصادی، صنعتی و گردشگری شهر تهران، مجله مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، سال اول، شماره سوم، 150-135.
-سقائی، محسن (1392). تحلسل بر تاثیر صنعت حمل و نقل هوایی بر توسعه گردشگری مذهبی (مورد مطالعه  فرودگاه مشهد). مجله تحقیقات جغرافیایی­، شماره 3.
-سقائی، محسن (1395). برنامه­ریزی سفرهای هوایی رویه و مقررات محاسبه نرخ و صدور بلیت. دانشگاه پیام نور، تهران.
-سقائی، محسن (1396). تحلیل بر تاثیر فرودکاه امام خمینی (ره) بر توسعه گردشگری خارجی. مجله آمایش جغرافیایی فضا، شماره 24.
- صفارزاده، محمود، معصومی، غلامرضا (1383). برنامه­ریزی و طراحی فرودگاه­ها. مرکز چاپ و انتشار موسسه عالی آموزشی و پژوهشی سازمان مدیریت و برنامه ریزی، تهران.
-گزارش ورود و خروج گردشگران به مهمانخانه­ها (1389). سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی، تهران.
-گزارش عملکرد هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران، فرودگاه مهرآباد، واحد سیستم­های اطلاعاتی و ارزیابی عملکرد، (1390).
-مهدیه، امین (1389). توسعه صنعت گردشگری تبریز و عوامل موثر بر آن با تاکید بر حمل و نقل هوایی. پایان نامه کارشناسی، گروه مدیرت جهانگردی، دانشگاه غیر انتفاعی شیخ بهایی.
-مهدوی، مسعود، طاهرخانی و مهدی (1383). کاربرد آمار در جغرافیا. نشر قومس، تهران.
-نظریان، اصغر، قادری، اسماعیل، حقیقی، عبدالرضا (1389). نقش حمل و نقل در توسعه صنعت توریسم با تاکید بر فرودگاه بین المللی ارومیه. مجله نگرش­های نو در جغرافیای انسانی­، دوره 2، شماره 3 .
-Akpoghomeh, (1998). Osi 50/999. The development of air transportation in Nigeria. Journal of Transport Geography, 7,135-46
-Bowen, John (2000). Airline hubs in Southeast Asia­: National economic development and nodal accessibility. Journal of Transport Geography, 8, 25-41
-Bowen, John, and Thomas R. leinbach (1995). The srate and liberalization­: The airline industry in the East Asian NIC. Annals of the Association of American Geographers, 85, 468-98
-Deruddr. B , devriendt. L., witlox. F., (2010­). A spatial analysis of multiple airport cities transport geography, Vol .18, Issue 3, 345-353.
-Fengjun Jin, and fahui wang, and yu liu, (2004). Geographic Patterns of Air Passenger Transport in china 1980-1998, Imprints of Economic Growth, Regional inequality, and Network Development. 56(4)2004, 471-487.
-Hooper, Paul (1997). Liberalizing airline competition in India­. Journal of Air Transport Management  3, 115-23.
-O’Conner, Kevin (1995). Airport development in Southeast Asia. Journal of Transport Geography 3, 29-79.
-Rimmer, peter J., (1999). The Asia- Pacific Rim’s transport and Tele communications systems: spatial structure and corporate control since the mid – 1980, GeoJournal, 48, 43 -65.
-Yang. Zhongzhen, Yu. Shunan, Notteboom. Theo (2016). Airport location in multiple airport regions (MARs): The role of land and airside accessibility, Journal of Transport Geography, Vol. 52, April, 98-110.