جاده

جاده

ارزیابی زیست‌بوم نوآوری وزارت راه و شهرسازی با تاکید بر حمل‌ونقل ریلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مسعود فتحعلی
مهران غلامی
استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
10.22034/road.2024.427327.2224
چکیده
زیست‌بوم نوآوری از اجزای مختلف و تأثیرگذاری برای ایجاد شرایط مناسب رشد، شکوفایی و توسعه نوآوری تشکیل شده است و بنابر حوزه تخصصی مربوطه، نیازمند شناسایی مراحل، بازیگران و الگوی مناسب حاکم می‌باشد. در این مقاله به معرفی و بررسی زیست‌بوم فناوری و نوآوری در حوزه راه، مسکن و شهرسازی با تأکید بر حمل‌ونقل ریلی پرداخته شده است. برای این منظور ابتدا مروری بر ادبیات موضوع تحقیق از منظر عمومی توسعه زیست‌بوم نوآوری فناورانه از یک طرف و معرفی مبانی نظری حاکم بر این مفهوم با نگاه به الگوهای ملی و بین‌المللی از طرف دیگر، ارائه شده است. سپس ارکان اصلی فعال در حوزه تخصصی وزارت راه و شهرسازی شناسایی و پس‌ازآن با تمرکز بر حمل‌ونقل ریلی، به بررسی عمیق‌تر موضوع به ویژه با شناسایی ذینفعان و بازیگران اصلی پرداخته شده است. در پایان، پیشنهاد نقشه راه عمومی برای تقویت نقش‌آفرینی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در این زیست‌بوم با نگاه ویژه به صنعت حمل‌ونقل ریلی ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که برای دستیابی به اهداف متصور زیست‌بوم نوآوری فناورانه وزارت راه و شهرسازی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی باید نقش پررنگی را در سه سطح اصلی 1- کنشگری علمی و پژوهشی، 2- تسهیل سیاست‌ها، قوانین، مقررات و استانداردها و 3- ارزیابی و ممیزی تخصصی به‌عنوان عامل سوم حاکمیتی ایفا نماید. همچنین محورهای پیشنهادی مرکز در راستای تقویت زیست‌بوم نوآوری با نگاه به حمل‌ونقل ریلی در شش محور اصلی با تاکید بر هماهنگی سیاست‌های حاکمیتی وزارت راه و شهرسازی در حوزه نوآوری فناورانه جمع‌بندی شده است.
کلیدواژه‌ها
زیست بوم نوآوری فناورانه
وزارت راه و شهرسازی
مرکز تحقیقات راه
مسکن و شهرسازی
حمل و نقل ریلی
-الیاسی، م.، ملکی فر، ف. (1398)، سیاست­های علم، فناوری و نوآوری برای تقویت بوم سازگان نوآوری، سیاست علم و فناوری 12(2)، 209-220.
-بازیگران صنعت حمل‌ونقل ریلی و بررسی تعاملات و سطوح اثرگذاری و اثرپذیری آن‌ها، انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی و خدمات وابسته، 1397.
-تارنمای اطلاع رسانی توسعه خوشه­های کسب‌وکار (1401)، بازدید از اکوسیستم نوآوری و فناوری ترکیه: تجربه­ها و
درس­ها چهل سال علم، فناوری و نوآوری: نگاهی به چهار دهه توسعه علم، فناوری و نوآوری در جمهوری اسلامی، (1397). ستاد فرهنگ­سازی اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، ریاست جمهوری معاونت علمی و فناوری.
-صفدری رنجبر، م.، الیاسی، م.، کرمی، پ.، نریمانی، م. (1399). تجارب منتخب سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری (2)، بنیاد علمی پژوهش کره جنوبی، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
-صفدری رنجبر، م.، عطارپور، م.ر.، (1400)، نگاهی به زیست بوم علم، فناوری و نوآوری در ایران (مسیر پیموده شده و افق­های پیش رو)، اندیشکده سیاست پژوهان علم، فناوری و نوآوری. قانون
-جهش تولید دانش‌بنیان. (1401)، مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی ایران.
-مروری بر سیاست­های علم، فناوری و نوآوری جمهوری اسلامی ایران، (2016) .کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل متحدد (آنکتاد).
-میرعمادی، س. ا. (1398)، نظام نوآوری فناورانه: الگویی برای سیاست­گذاری نوآوری و توسعه فناوری، سیاست علم و فناوری، 11(2)، 192-171.
 
-Granstrand, O. Holgersson, M. (2020). Innovation Ecosystems: A Conceptual Review and a New Definition.
doi.org/10.1016/j.technovation.2019.102098.
-Moore, J. (1993). Predators and Prey: A New Ecology of Competition. Harvard Business Review, 71(3), 75-86.
-Oh, D. S., Phillips, F., Park, S., & Lee, E. (2016), Innovation Ecosystems: A Critical Examination, Technovation, 54, 1-6.
-Reillon, V. (2016). Understanding  innovation. European Parliamentary Research Service. Retrieved from www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2016/573968/EPRS_BRI(2016)573968_EN.pdf.
-Rinkinen, S., & Harmaakorpi, V. (2017). The business ecosystem concept in innovation policy context: building a conceptual framework. Innovation, The European Journal of Social Science Research, 31(3), 333-349.
-Russell, M., & Smorodinskaya, N. (2018). Leveraging complexity for ecosystemic innovation, Technological Forecasting & Social Change, 136, 114-131.
-WIPO (2022), Global Innovation Index, What is the Future of Innovation Driven Growth? 15th Edition.