جاده

جاده

طراحی الگوی مدیریت بحران در شبکه ریلی مبتنی بر وابستگی زیرساخت ها، مطالعه موردی استان یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده پدافند غیرعامل، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده و پژوهشکده پدافند غیرعامل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 استادیار، علوم و فنون، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شمال، تهران، ایران
چکیده
حمل‌ونقل ریلی یکی از زیرساخت‌های مهم و حیاتی هر کشوری است. ایجاد زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی هزینه نسبتاً بالایی را می‌طلبد؛ ولی این هزینه در برابر مزایای آن از جمله ایمنی بالا، مقرون‌به‌صرفه بودن، دوستدار محیط‌زیست و مناسب برای حمل‌ونقل انبوه توجیه‌پذیر می‌نماید. از طرفی استفاده از شبکه ریلی علاوه بر ایجاد وابستگی به این مود حمل‌ونقل، خود نیز وابسته به سایر زیرساخت‌ها و محیط پیرامون خود می‌باشد. این وابستگی‌ها در زمان بحران بیشتر به چشم آمده و ممکن است علاوه بر ایجاد بحران در خود شبکه، باعث ایجاد بحران‌های سلسله‌وار و آبشاری گردد و خسارات ناشی از بحران را افزایش دهد. در این تحقیق با بررسی الگوهای مختلف مدیریت بحران، قوانین و مقررات و اسناد بالادستی و شناسایی شبکه ریلی استان یزد و وابستگی‌های آن، ضمن یافتن مهم‌ترین وابستگی‌ها، الگوی مدیریت بحران مطابق با این زیرساخت ارائه و پیشنهاد نماییم و در این راه از نظرات نخبگان و انجام مصاحبه و نیز پیمایش استفاده شده است. نتایج اولیه پژوهش که هدف و مبنای طراحی الگو قرار گرفته را می توان تسهیل مدیریت بحران، حفظ تداوم کارکرد و مدیریت وابستگی ها بیان کرد و براین‌اساس الگوی مناسب در سه بعد مدیریتی، فنی و انسانی پیشنهاد شده است. در نهایت مهمترین اقداماتی که در راستای اجرایی شدن الگو می بایست انجام شود، در قالب پیشنهادات و راهکارهای اجرایی آورده شده است.
کلیدواژه‌ها

-نظام عملیاتی  پدافند سایبری کشور (1398). کمیته‌ دائمی (­شورای‌عالی­) پدافند غیرعامل کشور.
-فولادی، غضنفر، خراسانی، علیرضا، تاوپور، امیرحسین، ابراهیمی، نوذر، امره مهدی، حمزه مرند، جهانبخش، مرتضوی، سید حسین، (1392). مقررات عمومی سیر و حرکت راه آهن، تهران، اداره کل روابط عمومی راه آهن جمهوری اسلامی ایران.
-سند راهبردی پدافندغیرعامل شهری، (1397). کمیته‌ دائمی (­شورای‌عالی) پدافند غیرعامل کشور.
-غفارپور، رضا، موذن، فرید، زمانیان، سعید، (1399). رویکردهای مدل‌سازی سیستم‌های زیرساخت دارای وابستگی از منظر تاب‌آوری، نشریه علمی علوم و فناوری‌های پدافند نوین، سال دوازدهم، شماره سوم، پاییز.
-کلهر، رضا، میرزا ابراهیم طهرانی، مهناز، ابطحی، سیداحسان، (1400)، ارزیابی و مدیریت ریسک با رویکرد حفاظت از زیرساخت، مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام.
-کلهر، رضا؛ زارعی، غلامرضا، (۱۳۹۹)، شاخص‌های آمایش و مکان‌یابی اماکن و زیرساخت‌های حیاتی، مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه جامع امام حسین علیه‌السلام.
-نورالهی، حانیه، سلیمانی، عاطفه، برزگر، اکرم، علیدوستی، علی، (1392). ارزیابی میزان حساسیت دارایی‌ها و پهنه‌های شهری با استفاده از تحلیل اندرکنشی با رویکرد برنامه‌ریزی شهری، دوفصلنامه مدیریت بحران، شماره چهارم، پاییز و زمستان.
-رحیمی بافقی، سعید، (1401). ارائه الگوی بهینه مدیریت بحران در شبکه ریلی مطالعه موردی: استان یزد، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: رضا کلهر، تهران، دانشگاه امام حسین، دانشکده پدافند غیرعامل.
 
-Petit F., verner D., Brannegan D., Buehring W., Dickinson D., Guzeil K., Haffenden R., Phillips J., Peerenboom J., (2015). Analysis of critical infrastructure dependencies and interdependencies, risk and infrastructure science center- global security sciences division, Argonne National Laboratory, June.