جاده

جاده

ارائه مدل قیمت‌گذاری برای خدمات تاکسی گردشی (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف‌آباد، نجف‌آباد، ایران
3 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران و حمل‌ونقل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده
در این پژوهش یک مدل قیمت‌گذاری برای خدمات تاکسی گردشی ارائه می‌گردد. این مدل قیمت‌گذاری بر اساس مسافت پیموده شده توسط مسافر در طول سفر با تاکسی انجام می‌گیرد و مسافت طی شده تعیین‌کننده کرایه خواهد بود. با استفاده از فناوری‌های هوشمند یا هر ابزار قابل‌اتکای دیگری می‌توان مسافت طی شده را دقیق محاسبه کرد و در مدل قیمت‌گذاری قرارداد. مضاف بر آن زمان سفر نیز در محاسبه کرایه دخیل است به‌گونه‌ای که بعضی از مسافران ممکن است سفر طولانی‌تری را انتخاب کنند یا به علت تراکم ترافیکی زمان بیشتری را برای سفر نسبت به شرایط عادی سپری شود که برای مطابقت این موضوع نرخ ساعتی زمان سفر نیز در مدل دیده‌شده است. مدت‌زمان سفر با توجه به حالت‌های مختلف که در مدل پیش‌بینی‌شده است در نرخ ساعتی زمان سفر ضرب شده و کرایه اضافی به دست می‌آید. علاوه بر این برخی مقاصد یا بعضی ساعت‌های روز ممکن است تقاضای بیشتری به خود جذب کنند که برای پرداختن به این موضوع از مکانیسم قیمت‌گذاری تراکم و قیمت‌گذاری ساعت‌های شلوغی و دوره‌های خاص زمانی استفاده می‌شود. این استراتژی موجب می‌شود تا تاکسی در ساعت‌های اوج هم در دسترس باشد. خدمات اضافی نظیر حمل وسایل مسافران نیز با نرخ‌های معین قیمت‌گذاری شده تا رضایت و راحتی مسافران هرچه بیشتر تأمین گردد. درنهایت در مدل پیشنهادی در این پژوهش سعی شده تمامی عوامل مؤثر بر هزینه خدمات تاکسی در مدل قیمت‌گذاری در نظر گرفته شود و قیمت‌گذاری عادلانه صورت گیرد به‌گونه‌ای که تأمین‌کننده منافع رانندگان باشد و مانع متضرر شدن مسافران هم شود.
کلیدواژه‌ها

-هادی زنوز، بهروز، برمکی, افشین. (1390). ارزیابی تأثیر افزایش قیمت حامل‌های انرژی بر هزینه‌های بخش حمل‌ونقل و رفاه خانوارهای شهری در ایران. مهندسی عمران، دوره 2-27(3)، 16-3.
-موسوی، میرحسین، خاکساری، علی، محمود زاده، محمود، رضایی ارجرودی، عبدالرضا. (1390). برآورد قیمت سالیانه آلاینده‌های زیست‌محیطی ناشی از مصرف سوخت‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل. مهندسی عمران، دوره 2-27(3)91-83.
-حسن‌پور اکبر، خضری محسن. (1398). ارائه مدل قیمت‌گذاری بهینه خدمات اتوبوس‌های شهری (مطالعه موردی تهران). تحقیقات مدل‌سازی اقتصادی. ۱۰ (۳۸).206-181.
-محمودی، علی. (1389). اقتصاد حمل‌ونقل، (چاپ دوم) تهران: انتشارات شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
بیضایی، سید ابراهیم (1397) اصول کاربردی اقتصاد حمل‌ونقل، (چاپ سوم)، تهران: انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها، پژوهشکده تحقیق و توسعه  علوم انسانی.
-خشایی پور، مرتضی، یزدان پناه، حمید، عابدینی، مهدی و بابایی، شروین (1391). تعیین هزینه سفر با هر یک از مُدهای حمل‌ونقل در شهر تهران. (چاپ اول)، تهران: آوای فهیم.
-قریشی، فرزاد (1390). بازنگری مدل انتخاب طریقه سفر ساکنان شهر اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی اصفهان.
-پور پیر علی آب پونه، ملیحه (1391). تحلیل قیمت‌گذاری حمل‌ونقل درون‌شهری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته برنامه‌ریزی سیستم­های اقتصادی، دانشگاه صنعتی اصفهان.
-مطالعات جامع حمل‌ونقل اصفهان، (1392). گزارش سابقه سیاست­ها و راهکارهای حمل‌ونقل شهرهای نمونه دنیا، دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه اصفهان.
-عنایتی نوآبادی، ایمان، ابراهیمیان، سید محمد، (1395). تحلیل روش­های موجود تعیین نرخ کرایه تاکسی درون‌شهری و تعیین روش کاربردی و مناسب برای محاسبه نرخ (مطالعه موردی: قائم‌شهر)، گرجستان، سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش در مهندسی علوم و تکنولوژی.
-Liu, X., Yang, H., & Xiao, F. (2021). Equilibrium in taxi and ride-sourcing service considering the use of e-hailing application. Transportmetrica A: Transport Science. 18, 659 - 675.
-Liu, X., Sun, L., Sun, Q., & Gao, G. (2020). Spatial Variation of Taxi Demand Using GPS Trajectories and POI Data. Journal of Advanced Transportation,1-20.
-Liu, Q., Ding, C., & Chen, P. (2020). A panel analysis of the effect of the urban environment on the spatiotemporal pattern of taxi demand. Travel Behaviour and Society, 18, 29-36.
-Jin, Y., Ye, X., Liu, W., Wang, T., & Wang, H. (2019). Dynamic pricing model for cruising taxicab based on system dynamics. Advances in Mechanical Engineering, 11.
-Phiboonbanakit, T., & Horanont, T. (2016). Who will get benefit from the new taxi fare rate? Discerning the real driving from Taxi GPS data. The International Conference of Information and Communication Technology for Embedded Systems (IC-ICTES). 73-87.
-Yang, H., Fung, C.S., Wong, K.I., & Wong, S.C. (2010). Nonlinear pricing of taxi services. Transportation Research Part A-policy and Practice, 44, 337-348.
-Wachs, M. (1981). Pricing Urban Transportation a Critique of Current Policy. Journal of the American Planning Association, 47, 243-251.
-Ardekani, S.A., Jamei, B., & Herman, R. (1986). A Taxicab Fare Policy Formula Based On Fuel Consumption Observations. Transportation Research Record.
-Proost, S., Van Dender, K. (2008). Optimal urban transport pricing in the presence of congestion, economies of density and costly public funds. Transport Research Part a. Vol. 42, 1220-1230.
-Salanova­, G. Josep, M & Estrada, M, (2019). Social optimal shifts and fares for the Barcelona taxi sector. Transport Policy, Elsevier, Vol. 76(C).
-Sun, L, Teunter, R.H, Babai M.Z, Hua, G. ( 2019) Optimal pricing for ride-sourcing platforms. Eur J Oper Res [Internet]. 278(3):783–95. doi.org/10.1016/j.ejor.2019.04.044
Rubensson I, Susilo Y & Cats O. (2020) Is flat fare fair? Equity impact of fare scheme change. Transp Policy [Internet].91(September 2019):48–58. doi.org/10.1016/j.tranpol.2020.03.013