جاده

جاده

آسیب‌شناسی احداث مسیر‌های ویژه اتوبوس از دیدگاه ایمنی تردد (مطالعه موردی: شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه خیام، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری، دانشکده فنی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی، دانشگاه خیام، مشهد، ایران
چکیده
احداث مسیرهای ویژه اتوبوس ممکن است در محل تقاطعات، دوربرگردان‌ها و نظایر آن تهدید و ریسک تصادفات را افزایش دهد. هدف از انجام پژوهش پیش‌رو، شناسایی عوامل مؤثر و سهم هر یک در بروز تصادفات در مسیرهای ویژه اتوبوس است. روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیف آماری است. آمار تصادفات و احجام تردد مورد استفاده در پژوهش، از طریق مراجعه به سازمان حمل‌و‌نقل و ترافیک شهرداری مشهد گردآوری شده و مربوط به بازه زمانی سال‌های 1395 تا 1400 و معابر مسیر ویژه BRT-3 (میدان استقلال تا حرم مطهر) بوده است. تعداد تصادفات، 1891 مورد و حجم ترددهای صورت گرفته، 291985 تردد بوده است. نتایج این پژوهش نشان داد که در بازه زمانی ذکر شده، بر مبنای مقایسه سالانه، با افزایش حجم تردد، نرخ تصادفات افزایش یافته است. همچنین با مقایسه آمار تصادفات سال‌های ذکر شده و طول مسیر ویژه اتوبوس مربوط به هریک از معابر، با افزایش طول مسیر ویژه اتوبوس، نرخ تصادفات افزایش نیافته است. بیشترین تصادفات ثبت شده مربوط به معبر قرنی با ثبت 775 مورد ( %40.9 ) بوده است. بیشترین سهم تصادفات از نوع غیر مقصر مربوط به سواری با ثبت 1190 ( %62.9 ) مورد و از نوع مقصر مربوط به عابر با ثبت830 مورد ( %43.9 ) بوده است. بیشترین علت وقوع تصادفات، عدم توجه به جلو با ثبت 178 مورد (%43.5 ) بوده است. عامل انسانی مؤثر در وقوع تصادفات که سهم بیشتری نسبت به دیگر عوامل انسانی را به خود اختصاص داده، عجله و شتاب بی‌مورد بوده است.
کلیدواژه‌ها

-احدی، محمدرضا و اعتمادزاده، سید رامین (1392). تاثیر پارامترهای هندسی بر افزایش ایمنی و کاهش تصادفات جاده‌ای (مطالعه موردی محور کیاسر- ساری). مجله ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیت‌ها. دوره1، شماره3، 105-102.
-تجرد فریمانی، امین (1391). تأثیرات تغییرات خطوط اتوبوس برافزایش ترافیک شهری، دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک. تهران.
-رحیمی، مسعود و کاظمی، مجتبی، (1392). تحلیل ایمنی در ایستگاه‌های اتوبوس شهری، سیزدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی حمل‌ونقل و ترافیک، تهران.
-ساعدی، حسین و دیواندری، حسن (1397). مدل­سازی سرعت عملکردی و ارائه­ی راهکار اقتصادی به منظور افزایش ایمنی در قوس­های افقی (مطالعه ی موردی: محور مشهد-تربت حیدریه). فصلنامه علمی راهور. 7 (24­)، 92-67.
-شیرمحمدی، حمید و حدادی، فرهاد (1398). بررسی مشکلات ترافیک شهری و ارائه راهکارهای مبتنی بر طراحی خط ویژه اتوبوس (مطالعه موردی: خیابان‌های کاشانی امینی شهرستان ارومیه). جاده، 98 (27)،120-105.
-صلواتی، علیرضا و آقاها، طیبه (1391). افزایش ایمنی و کارائی در سیستم اتوبوسرانی تندرو (BRT) (مطالعه موردی خط 1 اتوبوسرانی تندرو شهر اصفهان). دوازدهمین کنفرانس بین المللی مهندسی حمل و نقل و ترافیک. تهران.
-Barabino, B., Bonera, M., Maternini, G., Olivo, A., & Porcu, F., (2021). Bus crash risk evaluation: An adjusted framework and its application in a real network. Accident Analysis & Prevention. 159, 106258.
-Bocarejo, J. P., Velasquez, J. M., Díaz, C. A., & Tafur, L. E., (2012). Impact of bus rapid transit systems on road safety: Lessons from Bogotá, Colombia. Transportation Research Record, 2317(1), 1-7.
-Craig, C. M., N. L. Morris, R. Van Houten, and D. Mayou (2019). Pedestrian Safety and Driver Yielding Near Public Transit Stops. Transportation Research Record. Journal of the Transportation Research Board. 2673. 514523.
-Izadi, A., F. Jamshidpour, D. Safari, V. Najafi, and M. Gilani. (2020). Accident Analysis of Bus Rapid Transit System: Before and After Construction. European Transport \ Trasporti  Europei. Vol. 79, No. 9, 117.
-Jarrahi, A., Saedi, H., Yazdani, M., & Hatefy Shafty, A., (2023). Presentation of the Accident Predictive Model Based on Speed Hump Characteristics in Urban Intersections. Journal of Transportation Research.
-Khorram, B., A. E. af Wa˚ hlberg, and A. Tavakoli Kashani. (2020). Longitudinal Jerk and Celeration as Measures of Safety in Bus Rapid Transit Drivers in Tehran. Theoretical Issues in Ergonomics Science. Vol. 21, No. 5, 577594. doi.org/10.1080/1463922X.2020.1719228
-Kitali, A. E., Fabian Kadeha, C., Kutela, B., Kidando, E., Semu, D. D., Novat, N., & Matyenyi, J. W., (2023). Safety Evaluation of the First Bus Rapid Transit System in Tanzania. Transportation Research Record, 03611981231214228.
-Law, T. H., Daud, M. S., Hamid, H., & Haron, N. A., (2017). Development of safety performance index for intercity buses: An exploratory factor analysis approach. Transport Policy. 58, 46-52.
-Mardi Safitri, D., I. Surjandari, and R. Jachrizal Sumabrata. Assessing Factors Affecting Safety Violations of Bus Rapid Transit Drivers in the Greater Jakarta Area. Safety Science, Vol. 125, 2020, p. 104634.
 doi.org/10.1016/  j.ssci.2020.104634
-Ratanawaraha, A., & Chalermpong, S., (2018). How operators’ legal status affects safety of intercity buses in Thailand. Transportation Research Record, 2672(31), 99-109.
-Rizelioğlu, M., & Arslan, T., (2020). A comparison of LRT with an imaginary BRT system in performance: Bursa Example.
-Rizelioğlu, M., & Arslan, T., (2020). A comparison of LRT with an imaginary BRT system in performance, Bursa Example.
-Wang, Z., Y. Yue, Q. Li, K. Nie, W. Tu, S. Liang, M. Rosenberg, et al. (2017). Analyzing Risk Factors for Fatality in Urban Traffic Crashes: A Case Study of Wuhan, China. Sustainability. Vol. 9, No. 6, 897-898.
doi.org/ 10.3390/SU9060897
-WHO. WHO | Urban Population Growth. https://www. who.int/news-room/fact-sheets/detail/urban-health. Accessed Januray 24, 2019.