جاده

جاده

تحلیل مخاطرات عمده طبیعی زیر بخش‌های وزارت راه و شهرسازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار‌، مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
چکیده
معمولا ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﻌﺎع ﺗﺄﺛﯿﺮ، ﻣﯿﺰان ﺗﻠﻔﺎت ﺟﺎﻧﯽ و ﺧﺴﺎرت اﻗﺘﺼﺎدی و ﻣﯿﺰان ﺷﻮک­آوری ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢﺑﻨﺪی و اوﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪی ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. در این تحقیق ابتدا با زیربخش­های مختلف وزارت راه و شهرسازی مکاتبه گردید و با تهیه فرم  ﻧﻈﺮﺧﻮاﻫﯽ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﺷﺪت، اﺣﺘﻤﺎل وﻗﻮع ﻣﺨﺎﻃﺮه و سابقه رخداد، اطلاعات لازم  با تمرکز با مخاطرات طبیعی اخذ گردید. سپس با تهیه اطلاعات مکانی انواع مخاطرات عمده و انواع زیرساخت­ها و مستحدثات (با تمرکز بر حمل ونقل ) با استفاده از ﺳﻴﺴﺘﻢ­ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎیی، اﻣﻜﺎن ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎی ﻓﻀﺎﻳﻲ، ﻣﻜـﺎﻧﻲ  به عمل آمد و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و ﭘﻬﻨﻪﺑﻨﺪی مخاطرات  ﻓﺮاﻫﻢ آمد. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ علاوه بر تولید ﻻﻳﻪﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻃﻼﻋـﺎﺗﻲ و ﻧﻘﺸـﻪ­ﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮای ﻫﺮ مخاطره و برهم نهی آن با زیرساخت­های بخش حمل ونقل­، اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه
در ﻗﺎﻟﺐ نقشه و جداول اطلاعات توصیفی در دو مقیاس کشوری و استانی قابل دسترس گردید. نتایج برای هر زیربخش به تفکیک نوع مخاطره از میان سیلاب، زلزله، فرونشست، طوفان شن  و ناپایداری شیب­ها و موارد دیگر به عنوان اولویت مخاطره­دار ارایه گردید.



نتایجبرای هر زیربخش به تفکیک نوع مخاطره از میان سیلاب، زلزله، فرونشست، طوفان شن و ناپایداری شیبها و موارد دیگر به عنوان اولویت مخاطره دار مطرح گردید.
کلیدواژه‌ها

-اﻗﺪﺳﯽ، آﺳﯿﻪ­، ﻋﺒﺎﺳﭙﻮر، ﻣﺠﯿﺪ و اﺣﻤﺪی، آﯾﺪا (1401). ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و اوﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪی ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ رﯾﻠﯽ ﺷﻬﺮی ﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺗﺎب آوری (ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮردی: ﻣﺘﺮو ﺗﻬﺮان)، ﻣﺠﻠﻪ ﺳﻼﻣﺖ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ، ﺳﺎل ﺳﯿﺰدﻫﻢ، ﺷﻤﺎره اول، ﺑﻬﺎر، 122-110.
-ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه ﺳﻮاﻧﺢ ﻃﺒﯿﻌﯽ (1400). ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻠﯽ ﮐﺎﻫﺶ ﺧﻄﺮ ﺣﻮادث و ﺳﻮاﻧﺢ، (ﺑﻨﺪ ب ﻣﺎده 4 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺤﺮان ﮐﺸﻮر سال1398)، ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺤﺮان ﮐﺸﻮر.
-پوریاری،  مقصود (1403). روشی برای برآورد خطرپذیری جسم راه در برابر سیلاب، فصلنامه جاده، شماره121، 176-165.
-ﻧﻌﻤﺘﯽ، مریم، خبازی، مصطفی، عبداللهی، علی اصغر و قضات، علی (1399). ﻧﻘﺶ ﺣﺮﮐﺎت داﻣﻨﻪای"رﯾﺰش" در اﯾﺠﺎد ﻣﺨﺎﻃﺮات رﯾﻠﯽ (ﻣﺤﻮر رﯾﻠﯽ زاﻫﺪان-ﮐﺮﻣﺎن)، ﻓﺼﻞﻧﺎﻣﻪ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎی ﻃﺒﯿﻌﯽ، ﺳﺎل دوازدﻫﻢ، ﺷﻤﺎره 47، ﺑﻬﺎر، ص 117-132
-سازمان راهداری و حمل و نقل جاده­ای (1402). مکاتبه شماره17/155618 مورخ 11/9/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-سازمان مجری ساختمان­ها و تاسیسات دولتی (1402). مکاتبه شماره16044/02/10 مورخ 06/8/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-سازمان هواشناسی (1402). مکاتبه شماره  10786-01-301/دب مورخ 06/8/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران (1402). مکاتبه شماره79648/100/ص مورخ 24/8/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-شرکت ساخت و توسعه زیربناهای کشور  (1403). مکاتبه شماره  10005/5 مورخ 3/03/1403 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-شرکت فرودگاه­ها و ناوبری هوایی ایران  (1402). مکاتبه شماره 80765 مورخ 06/8/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-شرکت مادر تخصصی شهرهای جدید (1402). مکاتبه شماره  11617/1402/ص/3054  مورخ 30/07/1402 به معاونت حمل و نقل وزارت متبوع.
-فتاحی، ابراهیم­، وظیفه دوست، مجید و لاله سیاه پیرانی، میترا (1396). اﻃﻠﺲ ﻫﻮاﺷﻨﺎﺳﻲ- ﺟﺎده ای ﺑﺰرﮔﺮاه­ﻫﺎی ﻛﺸﻮر. کد نشر: گ – 780 چاپ اول: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
-قهرودی تالی، منیژه، غیاثوند، سهیل و خدابنده لو. فاطمه (1396). ارزﯾﺎﺑﯽ ﺧﻄﺮ ﭘﺬﯾﺮی ﻣﺴﯿﺮ اﻧﺘﺨﺎﺑﯽ اﺣﺪاث راه آﻫﻦ ﺣﺪﻓﺎﺻﻞ اﺻﻔﻬﺎن و اﻫﻮاز در ﻣﻘﺎﺑﻞ زلزله. نشرﯾﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﺳﺎل ﭼﻬﺎرم، ﺷﻤﺎره 4، 32-19.
-کلانتری، حسین (1396). طرح عملیاتی مدیریت حادثه طوفان شن. کد نشر: ک – 804، چاپ اول: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
-مدلل دوست. سعید­ و اولادزاده. ام البنین (1389­). ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﺧﻄﺮ ﺳﻨﮓ رﯾﺰش ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺴﯿﺮ ﺳﻨﮓ رﯾﺰش در ﻣﺤﯿﻂ Gis، مطالعه موردی­: ﺟﺎده ﻫﺮاز -اﻣﺎمزاده ﻋﻠﯽ- ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن آﻣﻞ. ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎی داﻧﺶ زﻣﯿﻦ، ﺳﺎل اول، ﺷﻤﺎره 3­، 28-15.
-یارمرادی، زهرا، نصیری، بهروز، کرمپور، مصطفی و محمدی، غلام حسن (1397). ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﭘﻬﻨﻪ ﺑﻨﺪی ﻃﻮﻓﺎنﻫﺎی ﮔﺮدوﻏﺒﺎر در ﺷﺮق اﯾﺮان. ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﯿﺎﺑـﺎن، ﺷﻤـﺎره 12، 88-75.
-یعقوب زاده، مریم، حقیقت، منیر، کردی، فاطمه و مشهدی رفیعی، مجید(1401). ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮔﺴﺘﺮة اﺛﺮ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺮ ﮐﺎرﺑﺮیﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻨﻄﻘﮥ ﺳﺎﺣﻠﯽ اﺳﺘﺎن ﺳﯿﺴﺘﺎن و ﺑﻠﻮﭼﺴﺘﺎن. ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ، دوره 75، (وﯾﮋه ﻧﺎﻣﻪ)،  256-243.
-Bündnis Entwicklung Hilft.(2022).World Risk Report, Ruhr University Bochum.
-H.R. Abbasia, b, C. Oppa, M. Grolla, H. Rohipourb, A. Gohardoustb. (2019). Assessment of the distribution and activity of dunes in Iran based on mobility indices and ground data. Aeolian Research.
doi.org/10.1016/j.aeolia.2019.07.005
-Mingjiang Tao and Rajib B. Mallick (2020). Best Practice for Assessing Roadway Damages Caused by Flooding, Final Report 615, Louisiana Transportation Research Center.