جاده

جاده

شناسایی و بررسی تاثیر متغیرهای میانجی بر رابطه رهبری مسئولیت پذیر و عملکرد سازمان با رویکرد کارت امتیازی متوازن (مطالعه موردی: سازمان قطار شهری شیراز و حومه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 استادیار، موسسه آموزش عالی زند، شیراز، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مدیریت صنعتی، موسسه آموزش عالی زند‌، شیراز، ایران
چکیده
هدف این تحقیق شناسایی و بررسی تاثیر متغیرهای میانجی بر رابطه رهبری مسئولیت پذیر و عملکرد سازمان با رویکرد کارت امتیازی متوازن است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف توسعه ای و کاربردی و در زمرۀ تحقیقات پیمایشی است که مطالعه موردی در سازمان قطار شهری شیراز و حومه انجام شده است. برای شناسایی متغیرهای میانجی از روش دلفی استفاده می شود. در این بخش پنل خبرگان جهت شناسایی متغیرهای میانجی تشکیل می شود. برای بررسی تاثیر متغیرهای میانجی از مدلسازی معادلات ساختاری استفاده می شود. نمونه مورد استفاده در این بخش مدیران، سرپرستان و کارکنان ستادی سازمان قطار شهری شیراز و حومه هستند که برای اخذ نمونه، از روش نمونه گیری تمام شماری استفاده می شود. در بخش اول 4 متغیر میانجی شامل: مدیریت دانش، مسوولیت اجتماعی، تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی شناسایی شد. در بخش دوم مدل تاثیر رهبری مسئولیت پذیر بر عملکرد سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن و متغیرهای میانجی شناسایی شده مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می دهد که کلیه مسیرهای شناسایی شده در مدل در سطح اطمینان 95 درصد مورد تایید می باشند و ضریب مسیر رهبری مسوولیت پذیر با عملکرد سازمانی به صورت مستقیم 0.445، با در نظرگیری متغیرهای میانجی مسوولیت پذیری اجتماعی،0.224، مدیریت دانش، 0.193، تعهد سازمانی، 0.192 و رفتار شهروندی سازمانی، 0.302 است.
کلیدواژه‌ها

-اصلانی، فرشید و بختیاری، محمد جواد (1403). نقش رهبری مسئولیت‌پذیر در چابکی نیروی انسانی با نقش میانجیگری توانمندسازی روان‌شناختی، فصلنامه علمی روانشناسی کار، 3، شماره 1،  شماره پیاپی 9، 25-15.
-امانی، جمشید، نجفی، حسین، فاطمی، عادل و مجلسی، مهدی (1390). توصیف و سنجش عملکرد سازمان­ها بر اساس مدل کارت امتیازیِ متوازن (مطالعه موردی اداره کل امور مالیاتی استان همدان)، پژوهشنامه مالیات، شماره11، 219-197.
-انواری رستمی، علی اصغر، حشمتی، محمد رسول، شاوردی، میثم و بشیری، وهاب (1391). ارزیابی عملکرد به کمک فرآیند تحلیل شبک های فازی (FANP) و کارت امتیازی متوازن (BSC) (مطالعه موردی: شرکت پتروشیمی اصفهان)، فصلنامه مدیریت صنعتی دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی،
سال هفتم، شماره21، 21-9.
-ایران‎زاده سلیمان، برقی امیر (1388). الگوهای ارزیابی عملکرد سازمان، تهران، انتشارات فروزش.
-بازرگان، عباس (1387). مقدمه­ای بر روش­های تحقیق کیفی و آمیخته: رویکردهای متداول در علوم رفتاری، تهران، انتشارات دیدار.
-بزاز جزایری، سید احمد، (1387). ارزیابی عملکرد منابع انسانی: الگویی برای پیاده سازی نظام ارزیابی عملکرد منابع انسانی در سازمان ها، چاپ دوم، تهران، انتشارات آییژ.
-بهروزی، م. و صمیمی، س. (1394). نقش کارت امتیازی متوازن در ارزیابی عملکرد مدیران، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال هفتم، شماره2، 110-95.
-خاکی، غلامرضا (1391). روش تحقیق با رویکرد پایان نامه نویسی، تهران، انتشارات وزیری.
-رهنورد، فرج­اله (1387). عوامل موثر بر ارتقای عملکرد سازمانهای بخش دولتی ایران، پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی مدیریت، سال 8، شماره4، (پیاپی31). 100-76.
-سیدی، سید حسین، فرهادی، پیام، رنجبر، فرهاد و لطفی، محسن (1403). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل حیاتی موفقیت در مدیریت پروژه ساخت مترو. جاده، 32(121)، 385-400. doi: 10.22034/road.2023.368246.2110
-سیدی، سید محمدرضا، سیدی، سید حسین و صلواتیان، سیاوش (1395). آسیب‌شناسی تجربی خدمت نظام‌وظیفه از منظر سربازان دارای مدرک تحصیلات تکمیلی. پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی، 5(3)، 86-67. doi: 10.22108/ssoss.2016.20962
-شجاعی فرد، علی، دهقانی زاده، مرضیه و لاری، غلامرضا (1400). تأثیر رهبری مسئولیت‌پذیر بر رفتار محیط‎‍زیستی کارکنان در راستای نقش تعهد سازمانی، چشم‌انداز مشترک سبز و منبع کنترل درونی؛ موردمطالعه: کارکنان سازمان اتوبوس‌رانی شهر اصفهان. پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی، 10(4)، 42-21.
 doi: 10.22108/srspi.2022.131336.1747
-میرنژاد سید علی، سیدی سید حسین، یوسفی هنومرور احمد (1398). طراحی سیستم ارزیابی عملکرد بر پایه ­BSC،ANP  و تئوری بازی‌ها. پژوهش­های مدیریت منابع سازمانی. ۹ (۳)، 150-133.
-یوسفی هنومرور احمد، سیدی سید حسین، رفوگرزاده مهدیه و آراسته کریم (1401). ارایه یک مدل جهت تدوین بهترین ترکیب استراتژی بر پایه کارت امتیازی متوازن، ارزش خالص فعلی فازی و تئوری بازی‌ها. تحقیق در عملیات در کاربردهای آن. ۱۹ (۱)، 97-81.doi.org/10.52547/JAMLU.19.1.81
-جعفری، میثم، سیدی، سید حسین و نوذری، حامد (2014). ترکیب سیستم دانش  پایه و تحلیل فرآیند شبکه­ای برای برنامه­ریزی استراتژیک، رویکرد کارت امتیازی متوازن،
طالعه موردی: شهرداری منطقه 4 تهران. مدیریت فردا، 32، (11)، 10-1.
-عالم تبریز، اکبر و رجبی، ایمان و حاجی بابا علی، علی (1388). سرمایه فکری، جلد اول، چاپ اول، تهران، انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
-محبی محمد مهدی، زندی خلیل و کیانی فتوت حمید. (1401). ارتباط رهبری مسئولیت‌پذیر با رفتارهای مراقبتی پرستاران: نقش میانجی افتخار سازمانی. مجله مراقبت پرستاری و مامایی ابن‌سینا.۳۰ (۴)، 306-297.
 
-Al-bahussin، Sami & El-garaihy، Wael  (2013) The Impact of Human Resource Management Practices، Organisational Culture، Organisational Innovation and Knowledge Management on Organisational Performance in Large Saudi Organisations: Structural Equation Modeling With Conceptual Framework, International Journal of Business and Management; Vol. 8, No. 22. 1-19.
-Carroll, A. B. (1991). The pyramid of corporate social responsibility: Toward the moral management of organizational stakeholders. Business horizons, 34(4),
39-48
-Gomes, S., Marques, J. F. T., & Cabral, C. (2022). Responsible leadership, organizational commitment, and work engagement: The mediator role of organizational identification. Nonprofit Management and Leadership33(1), 
89-108.  doi.org/10.1002/nml.21502
-Han, Z., Wang, Q. and Yan, X. (2019), How responsible leadership predicts organizational citizenship behavior for the environment in China, Leadership & Organization Development Journal, Vol. 40 No. 3, pp. 305-318.
doi.org/10.1108/LODJ-07-2018-0256
-Haider, S. A., Akbar, A., Tehseen, S., Poulova, P., & Jaleel, F. (2022). The impact of responsible leadership on knowledge sharing behavior through the mediating role of person–organization fit and moderating role of higher educational institute culture. Journal of Innovation & Knowledge, 7(4), 100265. doi.org/10.1016/J.JIK.2022.100265
-Haque, A., Fernando, M. and Caputi, P. (2021), Responsible leadership and employee outcomes: a systematic literature review, integration and propositions, Asia-Pacific Journal of Business Administration, Vol. 13 No. 3. 383-408.
 -Ho. Li-An,(2008),What Affects Organizational Performance? The Linking Of Learning And Knowledge Management, Industrial Management & Data Systems, Vol. 108, No.9, 1234-1254.
-Kaplan, R. S. & David, P. N., (1996) The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action, Harvard Business Review Press, Massachusetts.
-Konovsky, M. A., & Organ, D. W. (1996). Dispositional and contextual determinants of organizational citizenship behavior. Journal of Organizational Behavior, 17(3), 253–266.
doi.org/10.1002/(SICI)1099-1379(199605)17:3<253::AID-JOB747>3.0.CO;2-Q
-Lin, C. P.Huang, H.-T. and Huang, T.Y. (2020), The effects of responsible leadership and knowledge sharing on job performance among knowledge workers, Personnel Review, Vol. 49, No. 9, 1879-1896. 
-Moullin, M.(2002) Delivering Excellence in Health and Social Care, Open University Press, Buckingham.
-Neely  Andy, Adams Chris and Crowe Paul (2001), The Performance Prism in Practice, Measuring Busness Excellence, 5(2), 6-12.
-Neely, A.D.(2005) Defining performance measurement: adding to the debate, Perspectives on Performance, Vol. 4, No. 2, 14-15.
-Mohammadi, N., Seyedi, S. H., Farhadi, P., Shahmohamadi, J., Ganjeh, Z. A., & Salehi, Z. (2022). Development of a scenario-based blood bank model to maximize reducing the blood wastage. Transfusion Clinique et Biologique, 29(1), 16–19. doi.org/10.1016/j.tracli.2021.10.003
-Najibi, S.M., Seyedi, S.H., Farhadi, P. et al. (2022) Development of a model for predicting hospital beds shortage and optimal policies using system dynamics approach. BMC Health Serv Res, 22, 1525.
-Patrick S.W and Sonia K.Y. (2009). The processes of Knowledge of management in professional services firms in the construction industry: a critical assessment of both theory and practice, Journal of Knowledge Managment,13(2),110-126.
-Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R. T., & Boulian, P. V. (1974). Organizational Commitment, Job Satisfaction, and Turnover among Psychiatric Technicians. Journal of Applied Psychology, 59, 603-609.
dx.doi.org/10.1037/h0037335
-Seyyedi, S. H., Amiri, M., & Yousefi Hanoomarvar, A. (2016). Designing a framework for determining the optimal strategy combination on SWOT analysis by fuzzy net present value and game theory. Industrial Management Journal, 8(3), 405-422.
doi: 10.22059/imj.2016.61713
-Székely, F., & Knirsch, M. (2005). Responsible Leadership and Corporate Social Responsibility: Metrics for Sustainable Performance. European Management Journal, 23(6), 628-647. doi.org/10.1016/j.emj.2005.10.009
-Voegtlin, C. (2011). Development of a scale measuring discursive responsible leadership. Journal of Business Ethics, 98(1), 57–73.
-Yasin, R. (2021), Responsible leadership and employees’ turnover intention. Explore the mediating roles of ethical climate and corporate image, Journal of Knowledge Management, Vol. 25 No. 7, 1760-1781. 
-Zhao, H., & Zhou, Q. (2019). Exploring the Impact of Responsible Leadership on Organizational Citizenship Behavior for the Environment: A Leadership Identity Perspective. Sustainability11(4), 944. doi.org/10.3390/su11040944