جاده

جاده

تبیین ابعاد و مولفه های اقدام های ترغیبی و تأدیبی رانندگان در انضباط بخشی ترافیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه علوم پایه و مهندسی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
2 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران
3 استادیار، گروه عملیات ترافیک، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران
چکیده
خطای انسانی در رانندگی عامل بسیاری از حوادث و ناهنجاری­های ترافیکی و باعث بروز خسارت­های جانی، مالی و روانی به بدنه جامعه است. اتخاذ سیاست­های ترغیبی و تأدیبی اثربخش رانندگان میتواند بر افزایش انضابط ترافیکی مؤثر باشد. لذا پژوهش حاضر به دنبال تبیین ابعاد و مولفه­های اقدام­های ترغیبی و تأدیبی رانندگان در انضباط بخشی ترافیک می­باشد. روش: این تحقیق از نظر هدف کاربردی از نظر روش آمیخته (کیفی- کمی) از نوع اکتشافی است. جامعه آماری در بخش کیفی، خبرگان دانشگاه جامع علوم انتظامی امین و ستاد پلیس راهور فراجا به روش نمونه­گیری قضاوتی هدفمند و در بخش کمی جامعه آماری کارشناسان ارشد ستاد پلیس راهور فراجا به روش توصیفی پیمایشی بود. در بخش کیفی از روش تحلیل تم با استفاده از نرم­افزار MAXQDA2020 و در بخش­کمی ازتحلیل عاملی تأییدی و برای اعتبارسنجی مدل حاصل از بخش کیفی به روش مدل­یابی­معادلات ساختاری با استفاده از نرم­افزار تحلیل عاملی تأییدیpls3  Smart بهره­برداری شد. در بخش کیفی تحقیق یافته­های مستخرج از مصاحبه با خبرگان، ابعاد آموزشی- توجیهی، مالی- اقتصادی، واکنشی- بازخوردی و فرهنگی- رسانه­ای برای تبیین موضوع تحقیق شناسایی گردید. همچنین بیشترین تأثیر اقدام­های ترغیبی و تأدیبی رانندگان در انضباط بخشی ترافیک در بخش کمی مربوط به بٌعد واکنشی- بازخوردی با ضریب تأثیر 780/0 و آماره تی 365/25 می­باشد و کمترین تأثیر مربوط به بٌعد فرهنگی- رسانه­ای با ضریب تأثیر 578/0 و آماره تی 793/16 در اقدام­های ترغیبی و تأدیبی رانندگان در انضباط بخشی ترافیک می­باشد. اقدام‌های شناسایی شده ترغیبی و تأدیبی رانندگان نیازمند طراحی و بروز رسانی سامانه‌ها، اتخاذ سیاست­های تقنینی و ایجاد ساختارهای لازم در سازمان­های متولی در این حوزه می­باشد. در بخش ترغیبی تخفیف در بیمه شخص ثالث و بدنه وسایل نقلیه و در بخش تأدیبی الزام به شرکت در دوره­های آموزشی محوری‌ترین استنباط‌هایی هستند که از مضامین استخراج شده بود.
کلیدواژه‌ها

-آژنگ، نصرالله (1381). گنجینه لغات. تهران: انتشارات پاییز.
-ابن منظور، محمد بن مکرم (144 ه. ق).  لسان العرب. بیروت: دارصادر.    
-اسماعیلی، علیرضا .،کرمی، احمد و پیلارام، مهدی (1395). بررسی تأثیر استفاده از دوربین­های نظارت تصویری در ثبت تخلفات رانندگی بر رفتار ترافیکی رانندگان (مطالعه ی موردی شهرستان گرگان)، فصلنامه علمی دانش انتظامی گلستان،  7(27): 36-9.
-انوری، حسن و اخیانی، جمیله (1381). فرهنگ بزرگ سخن. تهران: انتشارات سخن.
-آژنگ، نصرالله (1381). گنجینه لغات. تهران: انتشارات پاییز.
-حسن پور مهرداد ؛ عبدالرزاقی علیرضا (1397). بررسی تأثیر اقدامات کنترلی بر کاهش تخلفات رانندگی (مطالعه موردی شهرستان قزوین). فصلنامه علمی تخصصی دانش انتظامی قزوین. 1397(24): 52-29.
-دهخدا، علی‌اکبر (1377)­.  لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران.
-رضایی، رضا (1396). بررسی اثر بخشی تعدیل نرخ جرائم راهنمایی و رانندگی اسفند ماه 94 بر وقوع تخلفات و تصادفات (مطالعه موردی استان کردستان سال1395). فصلنامه دانش انتظامی کردستان.  8 (30): 96-77.
-سلیمانی علی (1397). بررسی تأثیر قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1389 بر کاهش تصادفات جاده‌‌ای جنوب استان کرمان، دانش انتظامی کرمان. 1397(23): 49-17.
-سیف، علی اکبر (1400). تغییر رفتار و رفتاردرمانی: نظریه­ها و روش­ها. تهران: انتشارات دوران.
-شریفی، ارکان و فتح الهی، فاضل (1397). بررسی شیوه­های مؤثر پیشگیری از جرم در حیطه جرایم (تخلفات) راهنمایی و رانندگی.  فصلنامه علمی تخصصی دانش انتظامی لرستان. 6(4)، 179-128.
-صادقی، اسماعیل (1395). بررسی انواع روش‌های اعمال قانون تخلفات رانندگی در ایران و تأثیر آن در اصلاح رفتار رانندگان. فصلنامه علمی تخصصی دانش انتظامی سمنان. 6(21): 31-9.
-گیج، ن. ل.، برلاینر، د. س. (1994). روانشناسی تربیتی. (ترجمه خویی نژاد و همکاران، 1374). مشهد: انتشارات حکیم فردوسی.
-واعظ زاده، ساجده  بیتا، حامد (1396). بررسی کیفی زمینه‌های اقدام به تخلفات رانندگی در جاده‌ها (مطالعۀ موردی رانندگان جاده‌ای در استان کرمانشاه). فصلنامه علمی راهور، 1396(40): 119-97.
-محمدی، رحمان (1396). ارتباط عوامل اجتماعی و فردی با بروز تخلفات رانندگی در شهر اردبیل. دانش انتطامی اردبیل، 1396(15): 145-128.
-معلوف، ل. (1998). المنجد (ترجمه رحیمی اردستانی، 1377). تهران: انتشارات صبا.
-معین، محمد (1386). فرهنگ معین. تهران: انتشارات زرین.
-میلتن برگر، ریموند (2012). شیوه­های تغییر رفتار. تهران: انتشارات سمت.
-هرگنهان، بى. آر. و السون، میتو اچ. (1384) مقدمه ­ای بر نظریه­های یادگیری (ترجمه علی اکبر سیف)، تهران: انتشارات دوران.
-هوارد اوزمن، هوارد و کراور، سموئل (1994). مبانى فلسفى تعلیم و تربیت (­ترجمه غلامرضا متقى فر و همکاران)، تهران: انتشارات سمت.
-هیلگارد، آ. باور. گ. (1990). نظریه‏هاى یادگیرى (ترجمه‏محمدنقى‏براهنى، 1371). تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
 
-Alghuson, M., Abdelghany, K., & Hassan, A. (2019). Toward an integrated traffic law enforcement and network management in connected vehicle environment: Conceptual model and survey study of public acceptance. Accident Analysis & Prevention133, 105300.
-Athalye, V. R., Santos, F. J., Carmena, J. M., & Costa, R. M. (2018). Evidence for a neural law of effect. Science. 359(6379):1024-1029. doi:10.1126/science.aao6058
-Austin, J. E., & Tiger, J. H. (2015). Providing alternative reinforcers to facilitate tolerance to delayed reinforcement following functional communication training. Journal of Applied Behavior Analysis48(3), 663-668.
-Bates, L., Anderson, L., Rodwell, D., & Blais, E. (2020). A qualitative study of young drivers and deterrence based road policing. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour71, 110-118.
-Borgstede, M., & Anselme, P. (2022). A New Method to Quantify the Causal Effects of Reinforcement in Terms of Behavioral Selection. BioRxiv, 2022-07.
-Bouton, M. E. (1994). Conditioning, remembering, and forgetting. Journal of Experimental Psychology: Animal Behavior Processes, 20(3), 219.
-Castillo-Manzano, J. I., Castro-Nuño, M., López-Valpuesta, L., & Pedregal, D. J. (2019). From legislation to compliance: The power of traffic law enforcement for the case study of Spain. Transport Policy75, 1-9.
-Chen, T., Sze, N. N., Saxena, S., Pinjari, A. R., Bhat, C. R., & Bai, L. (2020). Evaluation of penalty and enforcement strategies to combat speeding offences among professional drivers: A Hong Kong stated preference experiment. Accident Analysis & Prevention135, 105366.
-Devenport, L. D. (1998). Spontaneous recovery without interference: Why remembering is adaptive. Animal Learning & Behavior, 26(2), 172-181.
-Dewi, N. K., & Putra, A. S. (2021, March). Law enforcement in smart transportation systems on highway. In International Conference on Education of Suryakancana (IConnects Proceedings).
-Dignath, C., & Veenman, M. V. (2021). The role of direct strategy instruction and indirect activation of self-regulated learning—Evidence from classroom observation studies. Educational Psychology Review, 33(2), 489-533.
-Dos Santos, B. C., & de Carvalho Neto, M. B. (2020). BF Skinner’s evolving views of punishment: II. 1940-1960. Revista Mexicana de Análisis de la Conducta46(2), 293-318.
-Epstein, L. H., & Wing, R. R. (1979). Behavioral contracting: health behaviors. Clinical Behavior Therapy Review. 1(3):3-22.
-Feng, M., Wang, X., & Quddus, M. (2020). Developing multivariate time series models to examine the interrelations between police enforcement, traffic violations, and traffic crashes. Analytic Methods in Accident Research28, 100139.
-Gallistel, C. R., & Papachristos, E. B. (2020). Number and time in acquisition, extinction and recovery. Journal of the Experimental Analysis of Behavior, 113(1), 15-36.
-Hanratty, L. A., & Hanley, G. P. (2021). A preference analysis of reinforcer variation and choice. Journal of Applied Behavior Analysis54(3), 1062-1074.
-Houmanfar, R., & Maglieri, K. A., Roman, H. R., & Ward, T. A. (2008). Behavioral contracting. In: O’Donohue WT, Fisher JE, eds. Cognitive Behavior Therapy: Applying Empirically Supported Techniques in Your Practice. John Wiley & Sons, Inc­:53-59.
-Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons53(1), 59–68.
-Kirschenbaum, D. S., & Flanery R. C. (1983) Behavioral contracting: outcomes and elements. Progress in Behavior Modification. 15:217-275. doi:10.1016/b978-0-12-535615-2.50010-3
-Kruse, L. A. (2019). Expansion of Instructive Feedback: Tacting the S-During Error Correction (Doctoral dissertation, The Chicago School of Professional Psychology)
-Nuijten, R., Van Gorp, P., Khanshan, A., Le Blanc, P., Kemperman, A., van den Berg, P., & Simons, M. (2021). Health promotion through monetary incentives: Evaluating the impact of different reinforcement schedules on engagement levels with a mhealth app. Electronics10(23),
 1-19.
-Pu, Y., Xiang, T., Hu, C., Alrawais, A., & Yan, H. (2020). An efficient blockchain-based privacy preserving scheme for vehicular social networks. Information Sciences540, 308-324.
-Putra, A. S. (2020). Konsep Kota Pintar Dalam Penerapan Sistem Pembayaran Menggunakan Kode QR Pada Pemesanan Tiket Elektronik. TEKINFO Jurnal Ilmiah Teknik Informatika, 21, 1-15.
-Rescorla, R. A. (2004). Spontaneous recovery. Learning & Memory, 11(5), 501-509.
-Shute, V. J. (2008). Focus on formative feedback. Review of Educational Research78(1), 153-189.
-Specht, M. W., Edwards, K. R., Perry-Parrish, C., & Amatya, K. (2018). Brief trans-diagnostic parent training: a strengths-based,
parent-centered treatment for youth with Tourette syndrome. In The Clinician's Guide to Treatment and Management of Youth with Tourette Syndrome and Tic Disorders, 225-253.
-Stern, B. B. (1994). A revised communication model for advertising: Multiple dimensions of the source, the message, and the recipient. Journal of Advertising23(2), 5-15.
-Sulzer-Azaroff B. and Mayer G. R. (1977) Applying Behavior Analysis Procedures with Children and Youth. Holt. Rinehart & Winston, New York.
-Truelove, V., Oviedo-Trespalacios, O., Freeman, J., & Davey, J. (2021). Sanctions or crashes? A mixed-method study of factors influencing general and concealed mobile phone use while driving. Safety Science135, 105119.
-Walters, S. (2020). Changing Behaviour Through Reinforcement and Punishment: Operant Conditioning. Psychology-1st Canadian Edition.
-Zuj, D. V., Xia, W., Lloyd, K., Vervliet, B., & Dymond, S. (2020). Negative reinforcement rate and persistent avoidance following
response-prevention extinction. Behaviour Research and Therapy, 133, 103711.