جاده

جاده

ارزیابی و اولویت‌بندی راهبردهای حمل‌ونقل (مطالعه موردی: شهر اراک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
هدف این پژوهش تحلیل وضعیت استراتژیک سیستم حمل‌ونقل و ترافیک شهری اراک و ارائه راهبردهای بهینه برای بهبود عملکرد آن با تمرکز بر کاهش نقاط ضعف داخلی و مقابله با تهدیدهای محیطی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با همکاری 26 نفر از نخبگان، متخصصان و متولیان امر ترافیک شهر اراک که با کمک تکنیک دلفی دومرحله‌ای و مبتنی بر مدل‌های مدیریت استراتژیک شامل تحلیل ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)، عوامل خارجی (EFE)، تحلیل SWOT و ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (QSPM) انجام شد. یافته‌ها نشان داد که سیستم حمل‌ونقل اراک در موقعیت تدافعی قرار دارد که به دلیل فرسودگی ناوگان، ضعف فرهنگ ترافیکی، رشد بی‌رویه خودروهای شخصی و محدودیت منابع مالی است. بر اساس تحلیل QSPM، بهترین راهبردها شامل هوشمند سازی مدیریت ترافیک، نوسازی تدریجی ناوگان حمل‌ونقل عمومی، بهره‌گیری از حمایت‌های دولتی و فرهنگ‌سازی است. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که اجرای هماهنگ این راهبردها می‌تواند به کاهش ترافیک، بهبود کیفیت خدمات و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان اراک منجر شود و زمینه‌ساز توسعه پایدار شهری گردد.
کلیدواژه‌ها

-احدی، محمدرضا و غنی­زاده حصار، الناز (1394). آرام‌سازی ترافیک با رویکرد تجدید حیات با استفاده از مدل SWOT (مطالعه موردی: محله بورد شاهی ارومیه). فصلنامه پژوهش‌های کاربردی در مدیریت شهری، 4(13)، 40-23.
-احمدی، توحید، فنی، زهره، رضویان، محمدتقی و توکلی نیا، جمیله (1398). مدل ترکیبی اولویت‌بندی استراتژی‌های حمل‌ونقل هوشمند (موردپژوهشی: کلان‌شهر تبریز). فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات مدیریت شهری، 23(67)، 44-25.
-افشار کهن، جواد، بلالی، اسماعیل و قدسی، علی‌محمد (1391). بررسی ابعاد اجتماعی مسئله کنترل ترافیک شهری. فصلنامه مطالعات شهری، 2(4)، 7-55.
-امینی، عبدالمجید، احمدی، امین فنودی و رمضانی، محمد (1398). تأثیر و بررسی عملکرد حمل‌ونقل عمومی در توسعه پایدار شهری (نمونه موردی: شهر بیرجند). مطالعات پژوهشی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی، 2(1)، 34-19.
-حسینی مهریان، علی (1403). بررسی راهبرد مطلوب شرکت‌های تعاونی حمل‌ونقل مسافربری با استفاده از تحلیل سوات. فصلنامه پژوهشی شهرسازی و معماری هویت محیط، 4(13)، 76-55.
-رمضان­زاده، سعید و شکیبایی‌فر، داود (1402). تأثیر حمل‌ونقل هوشمند بر توسعه پایدار شهری. فصلنامه علمی راهور، 11(43)، 114-83.
-زراعت‌پیما، فرامرز، رفیعی‌کیا، هادی و شجاعی، محمد (1403). شناسایی و تدوین راهبرد بهینه حمل‌ونقل (مطالعه موردی: شهر ساوه). فصلنامه جاده، 32(120)، 426-411.
-سلامی، محمد و مظهری، مهرداد (1400). تکالیف مدیریت شهری در تحقق حقوق زیست‌محیطی شهروندان (با نگاهی به مصوبات شورای شهر تهران). فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 4(11)، 111-84.
-شیخ‌حسنی، زهرا، مرادی فر، ناصر و پور خداداد، سمیرا (1400). ارزیابی اثرات پیاده‌روسازی بر بهبود ارتباطات و تعاملات اجتماعی شهروندان (مطالعه موردی: پیاده راه شهر رشت). فصلنامه علمی پژوهش‌های بوم‌شناسی شهری، 12(3، پیاپی 24)، 38-12.
-قهری، سارا و درس‌خوان، رسول (1401). طراحی میدان‌های محلی جهت ارتقاء کیفی و حفظ هویت تاریخی (مورد پژوهی: میدان مرکزی قرا ملک تبریز). فصلنامه مطالعات طراحی شهری، 6(2)، 120-101.
-محمدی ده چشمه، پژمان و مهدوی، داود (1397). برنامه‌ریزی استراتژیک بهبود جایگاه سیستم حمل‌ونقل شهری در شهرکرد. فصلنامه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، 10(38)، 60-45.
-مسعودی‌فر، پویان، مصلی‌نژاد، عباس و عزیزی، مجتبی (1400). ارائه چهارچوبی برای برنامه‌ریزی استراتژیک در حوزه حمل‌ونقل شهری. نشریه مدیریت صنعتی، 12(4)، 88-69.
-مهتا، حامد و حق‌شناس، رضا (1400). مروری بر بومی‌سازی سیاست توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی در ایران: از نظریه تا عمل. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی (علوم جغرافیایی)، 14(1)، 42-31.
-هادی‌زنوز، بهروز، زرانژاد، منصور، طایی، حسن و خداپناه، مسعود(1390). پیامدهای بیرونی حمل‌ونقل با خودرو شخصی در شهر تهران. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‌های اقتصادی)، 8 (2، پیاپی 29)، 5177-51.
-Chow, J. Y. J. S. V. Hernandez, et al. (2013). "Multi-Criteria Sustainability Assessment in Transport Planning for Recreational Travel. International Journal of Sustainable Transportation, 151-157
-Chris s.dula (2018). East Tennessee state university, E. Scott geller, Virginia tech, Creating a Total Safety Traffic Culture 428.
-Zarabi, A. & Mahboubfar, M. (2014). Application of SWOT-QSPM model in codifying tourism development strategy of the city of Kashan, Iran. Spatial Planning, 3(4), 37-58.‏