جاده

جاده

لزوم مطالعه جنبش‌های عمودی و تاثیر آن در طرح‌های توسعه شهری ( مطالعه موردی: سایت فرودگاهی جیرفت -جنوب ایران مرکزی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند، کرمان، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد، یزد، ایران
چکیده
فرونشست به عنوان یکی از وقایع ژئومورفیک، شامل نشست تدریجی سطح زمین است که تحت تأثیر عوامل طبیعی و همچنین به واسطه دخالت‌های انسانی روی می‌دهد. در پژوهش حاضر به جهت بررسی جنبش‌های عمودی سطح زمین و تاثیر آن برروند توسعه شهری طی دو دوره آماری 2015 تا 2020 و 2020 تا 2023 به بررسی روند جابه جایی عمودی محدوده شهر جیرفت با استفاده از روش تداخل سنجی راداری و تصاویر ماهواره‌ای سنتینل1 پرداخته شد. که نتایج این بررسی‌ها اینگونه نشان داد که در دوره آماری اول محدوده شهر جیرفت 13 سانتی متر فرونشست و 2 سانتی متر بالاآمدگی را طی کرده است که بیشتر این تغییرات در خارج از محدوده شهر جیرفت و در فاصله نزدیک از جنوب شرق و شمال غرب تا غرب اتفاق افتاده است. همچنین در دوره مطالعاتی دوم این تغییرات به 14 سانتی متر فرونشست و 8 میلی‌متر بالا آمدگی را به همراه داشته است که با توجه به دوره آماری 5 ساله اول و 3 ساله دوم می‌توان اینگونه بیان داشت که روند تغییرات عمودی سطح زمین در حال افزایش بوده است و با توجه به نتایج این تغییرات عمودی شهر جیرفت را نیز در دوره آماری دوم تحت تاثیر قرار داده است.
کلیدواژه‌ها

-افتخارنژاد، جمشید (1359). تفکیک بخش­های مختلف ایران از نظر وضع ساختمانی در ارتباط با حوضه­های رسوبی. مجله انجمن نفت ایران.(82)، 28-19.
-حسین­زاده، سیدرضا، اکبری، ابراهیم، جوانشیری، مهدی و محمدپورسنگانی، زینت (1401). تحلیل فضایی فرونشست سطح زمین با استفاده از تداخل سنجی راداری مطالعه موردی دشت مرکزی شهرستان قاین، مجله جغرافیا و مخاطرات محیطی، سال یازدهم، شماره 44. 126-99.
-رکنی، جعفر،حسین­زاده، رضا، لشکری پور، غلامرضا و ولایتی، سعدالله (1395). بررسی فرونشست زمین، چشم اندازها و تحولات ژیومورفولوژی ناشی ازآن در دشت­های تراکمی مطالعۀ موردی:­ دشت نیشابور. فصلنامۀ مطالعات جغرافیایی مناطق خشک،7(24)، 38-21.
-شریفی کیا، محمد، مال امیری، نعمت و شایان، سیاوش (1392). سنجش میزان آسیب پذیری بافت­های شهری در برابر مخاطره فرونشست زمین مطالعه موردی بخشی از جنوب شهر تهران. مجله جغرافیا و مخاطرات محیطی، شماره پنجم.  
-شفیعی، الهه­، علوی، سید احمد، و نادری میقان، نصیر (1388). تکتونیک فعال در رشته کوه بینالود با تکیه بر بررسی­های مورفوتکتونیکی، پژوهش­های جغرافیای طبیعی، شماره 70. 91-79.
-صالحی متعهد، فهیمه، حافظی مقدس، ناصر، لشکری پور، غلامرضا و دهقانی، مریم (1398). ارزیابی فرونشست زمین به کمک تلفیق روش تداخل سنجی راداری و اندازه­گیری­های میدانی و بررسی دلایل و اثرات آن برشهر مشهد، مجله زمین شناسی مهندسی، جلد سیزدهم. 463-435.
-کریمی مرتضی، قنبری علی اصغر و امیری، شهرام (1392). سنجش خطرپذیری سکونتگاه­های شهری از پدیده فرونشست زمین مطالعه موردی منطقه 18 شهر تهران، مجله برنامه­ریزی فضایی (جغرافیا)، سال سوم، شماره اول، 56-37.
-مریخ پور، محمدحسین، موسوی، مرتضی و صفری کمیل، مصطفی (1391). بررسی پدیده فرونشست زمین و فرو چاله در اثر افت سطح آب زیرزمینی در دشت کبودرآهنگ همدان. همایش ملی علوم مهندسی آب و فاضلاب، کرمان.
-Arjuman, R. Har, A. Claudia, C, Akshar, T. (2023). Estimating Land Subsidence and Gravimetric Anomaly Induced by Aquifer Overexploitation in the Chandigarh Tri-City Region, India by Coupling Remote Sensing with a Deep Learning Neural Network Model, Journal Water, 15061206.
-Babaee SS. (2016). Time series analysis of sar images using small baseline subset (SBAS) and persistent scatterer (PS) approaches to determining subsidence rate of Qazvin. M.Sc. Thesis, University of Zanjan.
-Gianmarco, B. Amedeo, C. Filipoo, L. Francesca, D. (2023). Monitoring Displacements and Damage Detection through Satellite MT-InSAR Techniques: A New Methodology and Application to a Case Study in Rome (Italy), Journal Remote Sensing, 15051177.
-Jianming, K. Alex, H. Linlin, G. Graciela, L. Stuart, R. (2023). Joint Use of Optical and Radar Remote Sensing Data for Characterizing the 2020 Aniangzhai Landslide Post-Failure Displacement, Journal Remote Sensing, 15020369.
-Regard, V., Bellier, O., Thomas, J. C. Abbassi, M. R., Mercier, J., Shabanian, E., Feghhi, Kh. & Soleymani, Sh., (2004). The accommodation of Arabia-Asia convergence in the Zagros-Makran transfer zone, SE Iran: a transition between collision and subduction through a young deforming system. Tectonics, 23, TC4007, 24-25.
-Smith, K., (2001). Environmental hazard: Assessing risk and reducing disaster, Fourth edition, Rutledge.
-Sneed, M., Ikehara, M. E., Stork, S. V., Amelung, F., and Galloway, D. L., (2003). Detection and measurement of land subsidence using interferometric synthetic aperture radar and global positioning system, San Bernardino County, Mojav Desert, California. U.S. Geological Survey Water-Resources Investigations Report 03-4015, 1-60. (http://pubs.usgs.gov/wri/wri034015/).
-Wei, Q., (2006). Land subsidence and water management in Shanghai. Master thesis. Delft, the Netherlands.