جاده

جاده

ضرورت انجام بررسی‌های فنی پس از حوادث بندری با تأکید بر انفجار بندر شهید رجایی بندرعباس و مرور تجربیات بین‌المللی

نویسنده
دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد صفاشهر‌، تهران، ایران
چکیده
حوادث انفجاری در بنادر، به‌عنوان گلوگاه‌های حیاتی اقتصادی و صنعتی، می‌توانند تبعاتی فاجعه‌بار از منظر انسانی، مالی، زیست‌محیطی و زیرساختی داشته باشند. حادثه انفجار در بندر شهید رجایی بندرعباس، مانند نمونه‌های مشابه در بیروت (۲۰۲۰) و تگزاس‌سیتی (۱۹۴۷)، اهمیت بررسی فنی جامع و تدوین ضوابط تخصصی متناسب با ویژگی‌های مناطق بندری را آشکار ساخته است. این مقاله، با مروری بر تجربیات بین‌المللی و تحلیل زمینه‌های حادثه در بندر شهید رجایی، بر ضرورت انجام بررسی‌های فنی و تخصصی پس از حوادثی مانند انفجار بندر شهید رجایی بندرعباس با مشارکت نهادهای علمی و تحقیقاتی در بررسی علل، شناسایی نقاط آسیب، و بازنگری در مقررات ساخت‌وساز و ایمنی تأکید دارد. نتایج حاصل می‌تواند مبنایی برای تدوین سیاست‌های ایمن‌سازی، ارتقاء تاب‌آوری زیرساخت‌ها و پیشگیری از حوادث مشابه در آینده باشد.
کلیدواژه‌ها

-گزارش هیئت تحقیق پارلمان لبنان درباره انفجار بندر بیروت (2020).
-آیین‌نامه ۲۸۰۰ ایران – مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
-گزارش OSHA درباره انفجار تگزاس‌سیتی، (1947).
-گزارش مشترک استانداری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی هرمزگان با عنوان"­گزارش مدیریت بحران حادثه بندر شهید رجایی بندرعباس و برآورد مقدماتی خسارت اماکن و تاسیسات آسیب دیده".
-سازمان بنادر و دریانوردی، گزارش عملکرد بندر شهید رجایی در دهه ۱۳۹۰، تهران: روابط عمومی سازمان، (1399).
-بررسی خسارات وارده ناشی از انفجار در بندر شهید رجایی، پایگاه اطلاع‌رسانی تسنیم، مرداد (1399).
-قاسم‌پور، رضا (1400). تحلیل تطبیقی مدیریت ایمنی بنادر ایران و کشورهای منطقه. فصلنامه حقوق حمل‌ونقل و لجستیک، سال سوم، شماره ۲.
-گزارش هیأت بررسی فنی حادثه انفجار در بندر شهید رجایی، سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی بندرعباس، (1400).
-رحمانی، هادی (1398). مسئولیت مدنی دولت در قبال سوانح بندری، مجله مطالعات حقوق عمومی، دانشگاه تهران، شماره ۵۴.
-قانون مسئولیت مدنی مصوب (1339). قانون ایمنی در کار و آیین‌نامه حفاظت در انبار مواد شیمیایی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
- Aldridge, D., Braat, S., & van der Voet, H. (2020). Disaster risk management and emergency response in seaports. Journal of Emergency Management, 18(2), 103-112.
- The Daily Star Lebanon. (2021). Controversy over Additional Floor Construction Law.
- Turner, B. A. & Pidgeon, N. F. (1997). Man-made disasters. Butterworth-Heinemann.
-­United States Chemical Safety and Hazard Investigation Board (CSB). Texas City Disaster Report.
-Aldridge, D., Braat, S., & van der Voet, H. (2020). Disaster risk management and emergency response in seaports. Journal of Emergency Management, 18(2), 103-112.
-GEER Association. (2020). GEER Report: Beirut, Lebanon Explosion Event - August 4, 2020.
-Ghosh, A., Watharkar, S., & Baral, S. (2018). Post-disaster damage assessment: Methods and applications. International Journal of Disaster Risk Reduction, 31, 808-820.
-Human Rights Watch. (2021). They Killed-IMO (International Maritime Organization). (2016). Guidelines on the basic elements of a port facility security plan­.
-International Maritime Organization (IMO), ISPS Code.
-Jonkman, S. N., Verlaan, M., & Vellinga, T. (2017). Flood risk assessment in port areas: A scoping review. Safety Science, 94, 27-34.
-Jonkman, S. N., Verlaan, M., & Vellinga, T. (2017). Flood risk assessment in port areas: A scoping review. Safety Science, 94, 27-34.
-Lebanese Parliament. (2020). Law No. 194 - Recovery and Protection of Beirut Heritage District.
-Order of Engineers and Architects in Beirut (OEA). (2020). Post-Blast Damage Survey.
-Order of Engineers and Architects in Beirut (OEA). (2020). Post-Blast Damage Survey.
-Safer Future – Independent Review of Building Regulations and Fire Safety.
-SOLAS, and MARPOL Conventions.
-­­Structural Engineering International. (2021). Laser Scanning and FE Modeling of Beirut Grain Silos after Explosion.
-The Daily Star Lebanon. (2021). Controversy over Additional Floor Construction Law.
-UNCTAD (2021). Review of Maritime Transport 2021. United Nations Conference on Trade and Development.
-UNDRR (2019). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015-2030: A Catalyst for Disaster Risk Assessment. United Nations Office for Disaster Risk Reduction.
-UN-Habitat, UNESCO, Ministry of Education Lebanon. (2020). Assessment of Damage to Private Schools in Beirut.
-­Yeo, G.T., Song, D-W., & Roe, M. (2019). Port sustainability and management: a manager’s perspective. Maritime Policy & Management, 46(1), 1-12.