جاده

جاده

بررسی تأثیر توسعه پایدار بر رشد اقتصادی بخش حمل‌ونقل جاده‌ای با استفاده از تحلیل رگرسیون کوانتایل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
چکیده
توسعه پایدار در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای به معنای ایجاد سیستمی است که نیازهای حال حاضر را بدون به خطر انداختن توانایی نسل‌های آینده برای تأمین نیازهای خود برآورده می‌کند. این امر مستلزم تعادل بین ملاحظات اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای است. بنابراین با توجه به اهمیت و نقش توسعه پایدار بر رشد اقتصادی بخش حمل‌ونقل جاده‌ای در اقتصاد کشور، پژوهش حاضر می‌کوشد با به‌کارگیری رهیافت رگرسیون کوانتایل نحوه تأثیرپذیری توسعه پایدار بر رشد اقتصادی بخش حمل‌ونقل جاده‌ای کشور را طی سال‌های 1402-1370 موردبررسی قرار دهد. نتایج نشان می‌دهد که متغیر شاخص توسعه پایدار تأثیر مثبت بر ارزش‌افزوده بخش حمل‌ونقل جاده‌ای داشته و این تأثیر در سطح معناداری 5 درصد به لحاظ آماری معنادار است. همچنین می‌توان مشاهده کرد که میزان این تأثیر مثبت از دهک 3 تا 7 روند افزایشی داشته است. به‌عبارت‌دیگر ضریب برآوردی برای متغیر شاخص توسعه پایدار نشانگر این است که با افزایش یک‌درصدی در شاخص توسعه پایدار و با فرض ثابت بودن سایر عوامل، ارزش‌افزوده بخش حمل‌ونقل جاده‌ای بین 24/0 تا 91/0 درصد افزایش می‌یابد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که اثر متغیرهای موجودی سرمایه، نیروی کار و مصرف انرژی بر ارزش‌افزوده بخش حمل‌ونقل جاده‌ای ایران مثبت بوده و در کوانتیل های 3 تا 7 معنادار می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

-احدی، محمدرضا. ضرغامی، سعی و آقامحمدی، آرزو (1393). بررسی شاخص­های توسعه پایدار در برنامه­ریزی حمل­ونقل، کنفرانس ملی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری با تأکید بر مؤلفه‌های شهر اسلامی، 21 و 22 آبان‌ماه، مشهد، ایران.
- احمدیان، تحسین و رضایی، سارا (1396). اهمیت و ضرورت توجه به حمل­ونقل به‌منظور دستیابی به توسعه پایدار، دومین همایش بین‌المللی انسجام مدیریت و اقتصاد در توسعه،29 مرداد، تهران.
-بازداراردبیلی، پریسا و پژمان زاد، پیمان (1398). بررسی منحنی زیست‌محیطی کوزنتس در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای کشور با استفاده از روش ARDL، نشریه پژوهشنامه حمل‌ونقل، دوره 16، شماره 4، پیاپی 61، 84-75.
-پژوهشکده حمل‌ونقل (1402)، بررسی وضعیت استهلاک موجودی سرمایه فیزیکی در بخش حمل­ونقل جاده­ای، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی.
-پندار، مهدی. بهرامی، سجاد. پوراصغر و سنگاچین، فرزام (1399). تحلیل و تبیین رابطه همبستگی شاخص توسعه انسانی و شاخص توسعه پایدار و تطبیق این شاخص‌ها در ایران، فصلنامه علمی آموزش محیط‌زیست و توسعه پایدار، دوره 9، شماره 1، 132-109.
-جعفری، سعید. اسفندیاری، مرضیه و پهلوانی، مصیب (1399). نقش سرمایه انسانی در رشد اقتصادی، مصرف انرژی و آلودگی زیست‌محیطی در راستای توسعه پایدار در ایران، فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، دوره 9، شماره 34، 107-77.
- خورسند وکیل‌زاده، مهشید و جدیدزاده، علی (1403). بررسی فرضیه منحنی محیط زیستی کوزنتس با استفاده از شاخص‌های عملکرد محیط‌زیست و رشد اقتصاد سبز، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، دوره ۳۲، شماره ۱۰۹، 98-138.
- دفتر برنامه­ریزی کلان برق و انرژی (1402). ترازنامه انرژی. وزارت نیرو، معاونت امور برق و انرژی، تهران، 542-541.
-سوری، علی (1400)، اقتصادسنجی همراه با کاربرد Eviews & Estata، انتشارات نور علم، تهران.
- کلانترزاده، مهسا. زندی، فاطمه. خضری، محمد و صفوی، بیژن (1400). رابطه بین حمل‌ونقل، رشد اقتصادی و محیط‌زیست در کشورهای منتخب منا، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات اقتصاد کشاورزی، دوره 13، شماره 2، شماره پیاپی 50، مرداد 1400، 196-173.
- مرادپور جغدری، محدثه. آقامحمدی باسمنج، فضل اله و حسینی، سید فرزاد (1402). شناسایی شاخص‌های کلیدی توسعه پایدار در بندر شهید رجایی ایران و اولویت‌بندی شاخص‌ها با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره، نشریه محیط‌زیست و توسعه فرابخشی، دوره 8، شماره 80، 44-29.
-محبی نیا، فهیمه و تهامی پور، مرتضی (1402). بررسی اثرات متقابل رشد اقتصادی و تخریب محیط‌زیست (با نگاهی بر بخش‌های اصلی اقتصاد ایران)، نشریه محیط‌زیست و توسعه فرابخشی، دوره 8، شماره 80، 28-15.
-محمدپرست، حوا. شهرکی، جواد و مردانی نجف‌آبادی، مصطفی (1402). تحلیل کار آیی انرژی و زیست‌محیطی بخش حمل‌ونقل تحت محدودیت‌های مصرف انرژی و آلودگی‌های زیست‌محیطی در ایران، فصلنامه اقتصاد انرژی، جلد ۱۹، شماره ۷۶، 117-156.
-میرسنجری، میر­­مهرداد و محمدیاری، فاطمه (1398). شاخص‌های توسعه پایدار با تأکید بر شاخص محیط‌زیست و رتبه‌بندی شاخص‌‌ها با مدل AHP، فصلنامه علمی - ترویجی پژوهشهای محیط‌زیست، دوره 10، شماره 19، 86-73.
- نصراللهی، زهرا. احمدی، زهره و عشرتی، سمانه (1391). اندازه‌گیری آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های اقتصادی در ایران با رویکرد جدول داده-ستاده، فصلنامه مدلسازی اقتصادی، سال ششم، شماره 1، پیاپی 17، 64-45.
-نظم­فر، حسین. محمدی حمیدی، سمیه. حسینی، سید مصطفی و سادات حسینی جنبذی، فرزانه (1397). فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، تحلیل شاخص‌های توسعه پایدار در کشورهای صادرکننده عمده نفت جهان، دوره 8، شماره 33، 379-363.
-Dehghanmongabadi, A. Tahmasbnia, Z (2025). Sustainable Development Indicators and Solutions in the Urban Transportation Sector with Emphasis on the use of Renewable Energies Based on the Scoping Review Method, Renewable Energy Research and Applications (RERA), Vol. 6, No 1,125-137.
-­J Figueroa1, Maria. Kahn Ribeiro, Suzana (2013). Energy for road passenger transport and sustainable development: assessing policies and goals interactions, Current Opinion in Environmental Sustainability, 152-168.
 -Heidari, Isa. Toloie Eshlaghy, Abbas. Mohammad, Seyyed. Hoseini Seyyed (2023).  Sustainable transportation: Definitions, dimensions, and indicators - Case study of importance-performance analysis for the city of Tehran.
-Köhler­, Jonathan (2013). Globalization and Sustainable Development: Case Study on International Transport and Sustainable Development, the Journal of Environment & Development, Vol. 23, Issue 1, 66-100.
-Koenker, R., Machado, A.F. (1999), Goodness of Fit and Related Inference Processes for Quantile Regression, Journal of the American Statistical Association, 94(448). 1296-1310.
-Koenker, R.­, Bassett, G. (1982). Tests of Linear Hypotheses and Estimation, Econometrica, 50: 1577–83.
-Luttmer, E.F.P., & Singhal, M. (2014). Tax morale. The Journal of Economic Perspectives, 28,149-168.
-Newey, W.K., Powell, J.L. (1987). Asymmetric Least Squares Estimation and Testing, Econometrica, 55(4): 819-847.
-Prus, Piotr­. Sikora, Marek (2021).The Impact of Transport Infrastructure on the Sustainable Development of the Region-Case Study, Agriculture, 11, 279, 1-15.
-Sachs, J.D., Lafortune, G., Fuller, G. (2024). The SDGs and the UN Summit of the Future. Sustainable Development Report 2024. Paris: SDSN, Dublin: Dublin University Press. doi:10.25546/108572
-Tian, F., Gao., J. & Yang, K. (2016).A Quantile Regression Approach to Panel Data Analysis of Health Care Expenditure in OECD Countries, Monash Bussiness school, Department of Econometrics and Business Statistics, working paper: 1- 27.
-United Nations, (2016). Sustainable Development Goals.
-www.cbi.ir