جاده

جاده

ارائه چارچوب سیاستی و مدیریتی برای گذار به حمل‌ونقل پایدار در شهرها: هم‌ترازی ابزارهای مدیریت تقاضای سفر، توسعه حمل‌ونقل همگانی و زیرساخت‌های حمل‌ونقل پاک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران.
2 گروه حمل‌ونقل دانشکده مهندسی عمران دانشگاه علم و صنعت ایران
3 گروه مهندسی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران
10.22034/road.2026.578017.2479
چکیده
گذار به حمل‌ونقل پایدار شهری غالباً نه به‌دلیل کمبود راه‌حل‌های فنی، بلکه به‌سبب جزیره‌ای‌بودن سیاست‌ها، ناهماهنگی نهادی و فقدان منطق مدیریتی مشترک میان مدیریت تقاضای سفر، توسعه حمل‌ونقل همگانی و زیرساخت‌های پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری ناکام می‌ماند. این پژوهش با هدف ارائه یک چارچوب سیاستی-مدیریتی برای هم‌ترازی این سه خوشه و تبدیل آن به معیارهای سنجش‌پذیر جهت طراحی، ارزیابی و اجرای بسته‌های سیاستی انجام شد. روش تحقیق مروری-ترکیبی است. نخست با مرور نظام‌مند بر مبنای PRISMA و تحلیل اسناد بالادستی، ابعاد هم‌ترازی در سطوح هدف‌گذاری، سازگاری ابزارها، نهاد/حقوق، تأمین مالی، داده و پایش و عدالت استخراج شد. سپس از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ خبره و پرسشنامه وزن‌دهی، معیارها کالیبره گردید. در مرحله ارائه مدل پشتیبان تصمیم، وزن معیارها با ادغام AHP و SWARA و رتبه‌بندی سه سناریوی سیاستی (A، B و C) با TOPSIS انجام شد. نتایج نشان داد اثرگذاری اقدام و مقبولیت اجتماعی بیشترین اهمیت را دارند و هزینه تأمین مالی و عدالت/دسترسی به‌طور هم‌سنگ تعیین‌کننده‌اند. همچنین رتبه‌بندی TOPSIS بسته جاگزین را بالاتر از بسته ترکیب هم‌تراز بسته بدون/با جایگزین با بازچرخانی درآمد و بسته بدون جایگزین کافی قرار داد که بیانگر برتری رویکردهای جایگزین‌محور در شرایط محدودیت مدیریتی است. خروجی پژوهش شامل نقشه مدیریتی چندسطحی با سازوکار بازچرخانی درآمد است که می‌تواند به‌عنوان ابزار تصمیم‌گیری برای مدیران شهری در گذار کم‌کربن و عادلانه به‌کار رود.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 تیر 1405