جاده

جاده

ارزش‌گذاری پیامدهای خارجی ناشی از انتخاب مد سفر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه راه و ترابری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 کارشناسی ارشد راه ترابری گروه مهندسی عمران دانشگاه فردوسی مشهد
10.22034/road.2026.584205.2498
چکیده
گزینش شیوه سفر، تأثیر مستقیمی بر میزان پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی ناشی از حمل‌ونقل شهری دارد. در پژوهش پیش‌رو، تلاش شده است تا پیامدهای خارجی تحمیل شده به جامعه توسط دو مد سفر متداول شامل خودروی شخصی و تاکسی، در یک محدوده درون‌شهری واقع در شمال کشور مورد ارزش‌گذاری قرار گیرد. پنج دسته هزینه خارجی شامل گرمایش جهانی، آلودگی هوا، آلودگی صوتی، تراکم ترافیک و تصادفات، برای هر یک از دو مد مذکور محاسبه و مقایسه شده است. ابتدا یک شبکه حمل‌ونقل درون‌شهری انتخاب و پارامترهای هندسی معابر و حجم ترافیک فعال در آن برداشت گردید. هزینه واحد هر آلاینده بر اساس مطالعات بین‌المللی معتبر و با بهره‌گیری از روش انتقال منافع و شاخص برابری قدرت خرید، به شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران انطباق داده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که میانگین هزینه خارجی سفر با خودروی شخصی نزدیک به پنج و نیم برابر مقدار متناظر آن در سفر با تاکسی است. بیشترین سهم از کل هزینه‌های خارجی محاسبه شده، به ترتیب مربوط به آلودگی هوا (پنجاه و شش درصد)، تصادفات (هجده درصد)، تراکم (سیزده درصد) و گرمایش جهانی (سیزده درصد) است. نتیجه آنکه جایگزینی خودروی شخصی با تاکسی، به ویژه در سفرهای تک‌سرنشین، می‌تواند به طور چشمگیری از بار هزینه‌های تحمیل شده به جامعه بکاهد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 تیر 1405