جاده

جاده

سرریز تلاطم قیمت نفت بر شاخص‌های اقتصادی حمل‌ونقل ریلی ایران: کاربرد مدل MGARCH‑BEKK

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی
10.22034/road.2026.599246.2547
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل سرریز تلاطم قیمت نفت بر شاخص‌های اقتصادی بخش حمل‌ونقل ریلی ایران شامل ارزش‌افزوده، حمل کالا و حمل مسافر برای دوره زمانی ۱۳۷۱–۱۴۰۳ طراحی شده است. برای این منظور، از مدل اقتصادسنجی دو متغیره MGARCH-BEKK استفاده شده است. یافته‌های حاصل از برآورد مدل نشان می‌دهد که ضرایب غیرقطری ماتریس شوک‌ها (A) برای هر سه شاخص ریلی مثبت و از لحاظ آماری معنادار است. به‌بیان دیگر، شوک‌های قیمت نفت در دوره قبل، به‌طور معناداری نوسانات جاری ارزش‌افزوده، حمل کالا و حمل مسافر ریلی را افزایش می‌دهد و سرریز تلاطم از بازار نفت به بخش ریلی به‌صورت دوطرفه (خودمتأثری) نیز مشاهده می‌شود. همچنین ضرایب قطری نشان‌دهنده تأثیرپذیری هر متغیر از شوک‌های گذشته خود است. آزمون نرمال بودن پسماندها نیز نرمال بودن توزیع خطاها را تأیید کرد. بر اساس نتایج، افزایش نوسانات قیمت نفت، تلاطم بیشتری در شاخص‌های ریلی ایجاد می‌کند و خبرهای مثبت یا منفی از بازار نفت به‌ترتیب باعث افزایش یا کاهش نوسانات در این بخش می‌شود. از این‌رو، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران کلان اقتصادی با طراحی سازوکارهای ثبات‌بخش، نهادهای نظارتی با الزام به افشای ریسک، سرمایه‌گذاران با تنوع‌بخشی سبد سوخت و مدیریت ریسک با تدوین سناریوهای مقابله با بحران، آسیب‌پذیری حمل‌ونقل ریلی را در برابر نوسانات نفتی کاهش دهند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 04 مهر 1405