جاده

جاده

نقش بسته‌بندی در مدیریت زنجیره تأمین و حمل و نقل کالا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد، گروه مهندسی عمران- برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل، دانشکده فنی‌مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران- برنامه‌ریزی حمل‌و‌نقل‌، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
بسته‌بندی یکی از ارکان اساسی در مدیریت زنجیره تأمین و حمل‌ونقل کالا است که نقش مهمی در بهینه‌سازی فرآیندهای لجستیکی، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری ایفا می‌کند. طراحی مناسب بسته‌بندی علاوه بر محافظت از کالا در برابر آسیب‌های فیزیکی و عوامل محیطی، موجب کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، بهبود چیدمان محموله، افزایش ایمنی، کاهش ضایعات و تسهیل عملیات بارگیری و تخلیه می‌شود. همچنین بسته‌بندی استاندارد، خسارات ناشی از حمل‌ونقل را کاهش داده و هماهنگی در زنجیره تأمین را بهبود می‌بخشد. با افزایش نگرانی‌های زیست‌محیطی، توسعه بسته‌بندی‌های پایدار و قابل بازیافت به یکی از اولویت‌های اصلی صنعت حمل‌ونقل تبدیل شده است. استفاده از استانداردهای بین‌المللی در طراحی بسته‌بندی ضمن جلوگیری از اتلاف منابع، به هماهنگی بهتر میان تأمین‌کنندگان، تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان در سطح جهانی کمک می‌کند. این پژوهش با هدف اولویت‌بندی معیارهای مؤثر در انتخاب بسته‌بندی و تعیین نوع بهینه آن انجام شده است. برای این منظور از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) استفاده شد و چهار معیار اصلی شامل «هزینه»، «عملکرد و حفاظت»، «پایداری» و «هوشمندی و قابلیت ردیابی» برای چهار گزینه بسته‌بندی «پلاستیکی»، «کاغذی/مقوایی»، «هوشمند» و «زیست‌تخریب‌پذیر» مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که معیار «هزینه» با وزن ۰.۵۵ بیشترین اهمیت را دارد و بسته‌بندی پلاستیکی با وزن نهایی ۰.۵۰۵ به‌عنوان گزینه بهینه شناسایی شد. این یافته بیانگر آن است که اگرچه مباحث نظری بر اهمیت فزاینده بسته‌بندی‌های پایدار و هوشمند تأکید دارند، در عمل ملاحظات اقتصادی همچنان تعیین‌کننده‌ترین عامل در انتخاب بسته‌بندی هستند.
کلیدواژه‌ها

-Ashrafian, A., Pettersen, O.-G., Kuntze, K., Franke, J., Alfnes, E., Henriksen, K., & Spone, J. (2019). Full-Scale Discrete Event Simulation of an Automated Modular Conveyor System for Warehouse Logistics. In.
-Asim, Z., Shamsi, I. R. A., Wahaj, M., Raza, A., Abul Hasan, S., Siddiqui, S. A., Seng Teck, T. (2022). Significance of Sustainable Packaging: A Case-Study from a Supply Chain Perspective. 5(6), 117.
-Chen, S., Brahma, S., Mackay, J., Cao, C., & Aliakbarian, B. (2020). The role of smart packaging system in food supply chain. 85,517-525
-Cholewa-Wójcik, A., & Kawecka, A. (2014). Packaging quality assurance in supply chain.
-Fernandez, C. M., Alves, J., Gaspar, P. D., Lima, T. M., & Silva, P. D. (2023). Innovative processes in smart packaging. A Systematic Review. 103, 986-1003.
-Gámez A, H., Cardona, O., Mejía Argueta, C., & Sarmiento, A. (2015). A cost-efficient method to optimize package size in emerging markets. 241, 917-926.
-García-Arca, J., Garrido, A. T. G. P., & Prado-Prado, J. C. (2017). Sustainable Packaging Logistics. The link between Sustainability and Competitiveness in Supply Chains. 9(7), 1098.­
-García-Arca, J., Gonzalez-Portela Garrido, A. T., & Prado, P. (2016). Packaging Logistics for improving performance in supply chains: The role of meta-standards implementation. 26.
-García-Arca, J., Prado-Prado, J. C., & González-Portela Garrido, A. T. (2014). Packaging logistics: promoting sustainable efficiency in supply chains. 44, 325-346.
-Gezerman, A. O., & Erişmiş, M. (2012). How cost can be reduced by packaging design. 47, 8619-8621.­
-Hellström, D., & Nilsson, F. (2011). Logistics‐driven packaging innovation: a case study at IKEA. 39(9), 638-657.
-Igilar, C. (2023). Analysis of Perishable Goods Transportation. 11, 35-72.
-Kaushani, K. G., Rathnasinghe, N., Katuwavila, N., Jayasinghe, R., Nilmini, R., & Priyadarshana, G. (2022). Trends in Smart Packaging Technologies for Sustainable Monitoring of Food Quality and Safety. 07,
07-30.
-Mahalik, N. (2009). Processing and packaging automation systems: A review. 3, 12-25.
-Marsh, K., & Bugusu, B. (2007). Food packaging-roles, materials, and environmental issues. 72(3), R39-R55.
-Meherishi, L., Narayana, S., & Ranjani, K. (2019). Sustainable packaging for supply chain management in the circular economy: A review. 237.
-Onwulata, C. (2014). Food Packaging Principles and Practice, 3rd Edition. 38.
-Paine, F. A., & Paine, H. Y. (2012). A handbook of food packaging. Springer Science & Business Media.
Pålsson, H., & Hellström, D. (2016). Packaging logistics in supply chain practice – current state, trade-offs and improvement potential. 19(5), 351-368.
-Philipp, B., Fulconis, F., & Zeroual, T. (2020). Packaging Trends in International Transportation and Logistics.   IGI Global Scientific Publishing, 54-73.
-Pienimaa, S. K., Miettinen, J., & Ristolainen, E. (2004). Stacked modular package. 27(3), 461-466.
-Rajesh, P., & Subhashini, V. (2021).  Sustainable Packaging from Waste Material: A Review on Innovative Solutions for Cleaner Environment. Springer.
-Saeed, M., Mansha, A., Bokhari, T., & Ali, A. (2023). Metal packaging for food items advantages, Disadvantages and Applications.
-Saghir, M. (2004). The Concept of Packaging Logistics.
 -Sani, M. A., Azizi-Lalabadi, M., Tavassoli, M., Mohammadi, K., & McClements, D. J. (2021). Recent Advances in the Development of Smart and Active Biodegradable Packaging Materials. 11(5), 1331.
-Schaefer, D., & Cheung, W. (2018). Smart Packaging: Opportunities and Challenges. 72.
-Soroka, W. (2020). Fundamentals of packaging technology. Institute of Packaging Professionals.
-Stock, J. R., & Lambert, D. M. (2001). Strategic logistics management. McGraw-Hill/Irwin.
-Sultana, R., & Akter, M. S. (2022). Impact of Effective Inventory Management on Supply Chain Performance. XLIII, 121-143.
-Thulasisingh, A., Kumar, K., & Yamunadevi, B. (2022). Biodegradable packaging materials. 79, 4467-4496.
-Tosun, E. G., Karagül, K., Şahin, Y., & Kay, M. (2020). Route planning methods for a modular warehouse system. An International Journal of Optimization and Control: Theories & Applications (IJOCTA), 10(1), 17-25.
-Verghese, K., & Lewis, H. (2007). Environmental innovation in industrial packaging: a supply chain approach. 45(18-19), 4381-4401.
-Yam, K. L., & Lee, D. S. (2012). Handbook of Food Packaging. Springer.
-Zhu, Z., Liu, W., Ye, S., & Batista, L.(2022). Packaging design for the circular economy: A systematic review. 32, 817-832.