استفاده از کیسونهای تهباز یکی از روشهای شناختهشده در احداث سازههای دریایی از جمله اسکلهها، موجشکنها، دیوارهای ساحلی و سازههای فراساحلی است. سیستم کیسونهای تهباز دریاپای، توسعهیافته در ایران، روشی مبتنی بر ترکیب کیسونهای تهباز و دیوارههای میانی است که با هدف کاهش عملیات دریایی، تسهیل اجرا و افزایش دوام سازه توسعه یافته است. این سیستم قابلیت کاربرد در احداث دیوارهای ساحلی، موجشکنها، اسکلهها، سکوها، دلفینها و سایر سازههای دریایی را داراست. شرکت دریاپای در سال ۱۳۶۹، با ابتکاراتی نوین، اسکله نفتی قشم را با استفاده از این کیسونها طراحی و اجرا کرد. این اسکله، با گذشت بیش از سه دهه از زمان بهرهبرداری، همچنان به عنوان یک اسکله عملیاتی پابرجا و فعال است که میتواند نشاندهنده قابلیت کاربرد و دوام این رویکرد اجرایی در شرایط بهرهبرداری دریایی باشد.
در این مقاله، تجربه طراحی و اجرای این سیستم در پروژههای دریایی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از مرور مستندات طراحی، اجرا و سوابق بهرهبرداری نشان میدهد که استفاده از این سیستم، بهویژه در پروژههایی با محدودیت زمانی اجرا، حساسیتهای محیطزیستی و نیاز به افزایش دوام سازه، میتواند بهعنوان یکی از گزینههای قابل بررسی مطرح باشد. همچنین ویژگیهایی نظیر ساخت بخش عمده اجزا در خشکی، کاهش حجم عملیات دریایی و انعطافپذیری در شکلدهی سازه از جمله ظرفیتهای قابل توجه این روش محسوب میشوند.