جاده

جاده

مدل‌سازی ساختاری عوامل مؤثر بر حواس‌پرتی شنیداری ناشی از پیام‌های ناوبری صوتی در رانندگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
10.22034/road.2026.582385.2488
چکیده
افزایش استفاده از سامانه‌ها و اپلیکیشن‌های ناوبری صوتی در رانندگی شهری، پیام‌های راهنمای صوتی را به یکی از منابع مهم حواس‌پرتی رانندگان تبدیل کرده است. هدف این پژوهش، شناسایی و مدل‌سازی ساختاری عوامل مؤثر بر حواس‌پرتی شنیداری ناشی از پیام‌های ناوبری صوتی است. جامعه آماری شامل رانندگان تهرانی دارای تجربه استفاده از مسیریاب صوتی بود. پژوهش در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، الگوهای استفاده رانندگان با استفاده از چک‌لیست رفتاری بررسی شد و نتایج نشان داد که 89 درصد از رانندگان سابقه استفاده از مسیریاب صوتی دارند و 64 درصد آنان در مواجهه با حواس‌پرتی شنیداری با کاهش سرعت و افزایش فاصله ایمنی واکنش نشان می‌دهند. در مرحله دوم، تحلیل روابط میان عوامل با روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) انجام شد. نتایج، یک ساختار سلسله‌مراتبی چهارسطحی را نشان داد؛ به‌طوری‌که شدت و کیفیت صدا و زمان ارائه دستورالعمل در سطح نخست، شناخت صدای خروجی در سطح دوم، تعداد دستورالعمل‌ها در سطح سوم و عواملی مانند سرعت صحبت، محیط نویزی و محتوای راهنمایی در سطح چهارم قرار گرفتند. تحلیل MICMAC نیز نشان داد که «محتوای راهنمایی» متغیری کلیدی و اثرگذار است. بر این اساس، بهبود محتوای پیام‌ها و زمان‌بندی مناسب دستورالعمل‌ها می‌تواند به کاهش حواس‌پرتی رانندگان و افزایش ایمنی ترافیک شهری کمک کند
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 تیر 1405