رشد سریع شهرنشینی، افزایش تقاضای سفرهای درون‌شهری و ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی، برنامه‌ریزی حمل‌ونقل عمومی را در کلان‌شهرهای تاریخی با چالش‌های جدی مواجه کرده است. کلان‌شهر اصفهان، به دلیل برخورداری از آثار ثبت جهانی، محدودیت‌های کالبدی بافت تاریخی و افزایش تقاضای جابه‌جایی، نیازمند رویکردی یکپارچه در توسعه سیستم‌های حمل‌ونقل انبوه‌بر است. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی عملکرد و هم‌افزایی سیستم‌های حمل‌ونقل انبوه‌بر شهری و ارائه چارچوبی برای انتخاب مناسب‌ترین راهبرد توسعه حمل‌ونقل در اصفهان است.

این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. ابتدا نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای سیستم حمل‌ونقل اصفهان با استفاده از تحلیل SWOT شناسایی شد. سپس اهمیت معیارهای ارزیابی شامل عملکرد حمل‌ونقلی، گردشگری، حفاظت از میراث فرهنگی، شاخص‌های اقتصادی و زیست‌محیطی با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) تعیین گردید. در ادامه، پنج سناریوی توسعه شامل وضعیت موجود، توسعه مترو، تراموای گردشگری، اتوبوس برقی و سیستم یکپارچه هوشمند با استفاده از روش TOPSIS رتبه‌بندی شدند. همچنین، برای بررسی پایداری نتایج، تحلیل حساسیت در سناریوهای مختلف مدیریتی و اقتصادی انجام شد.

نتایج نشان داد توسعه یک مد حمل‌ونقل به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای آینده اصفهان نیست و راهبرد مبتنی بر یکپارچگی و هم‌افزایی مدهای مختلف، عملکرد مطلوب‌تری دارد. سناریوی سیستم یکپارچه هوشمند شامل مترو، تراموای گردشگری، اتوبوس برقی و سامانه MaaS در تمامی سناریوهای تحلیل حساسیت بالاترین رتبه را کسب کرد. بر این اساس، توسعه حمل‌ونقل پایدار در اصفهان باید بر رویکردی میراث‌محور، گردشگری‌محور و مبتنی بر یکپارچگی شبکه حمل‌ونقل استوار باشد.